Energia kinetyczna i przemiany energii
Fizyka, klasa 7 · Energia
Najważniejsze w skrócie
Każde poruszające się ciało ma energię kinetyczną, czyli energię ruchu: Ek = m · v² / 2. Prędkość występuje w kwadracie — dwa razy szybszy samochód ma cztery razy większą energię, dlatego droga hamowania rośnie tak gwałtownie.
Ciało podniesione na wysokość ma energię potencjalną ciężkości: Ep = m · g · h. Energię potencjalną ma też rozciągnięta guma i ściśnięta sprężyna — to energia sprężystości.
Zasada zachowania energii mówi, że energia nie powstaje z niczego i nie znika — zmienia tylko postać. Na huśtawce w najwyższym punkcie mamy samą energię potencjalną, w najniższym samą kinetyczną, a ich suma pozostaje stała. Jednostką energii i pracy jest dżul (J).

Pojęcia
- Co to jest energia kinetyczna?
- Energia, którą ma ciało dzięki swojemu ruchowi.
- Podaj wzór na energię kinetyczną.
- Ek = m · v² / 2.
- Co to jest energia potencjalna ciężkości?
- Energia ciała podniesionego na wysokość: Ep = m · g · h.
- Jaka jest jednostka energii?
- Dżul (J).
- Ile to 1 dżul?
- Praca siły 1 N na drodze 1 m.
- Co się dzieje z energią spadającej piłki?
- Energia potencjalna zamienia się w kinetyczną.
- Jak brzmi zasada zachowania energii?
- Energia nie znika ani nie powstaje — zmienia tylko postać.
- Dlaczego prędkość w kwadracie jest ważna?
- Dwa razy szybciej to cztery razy więcej energii — i dłuższa droga hamowania.
- Gdzie na huśtawce energia kinetyczna jest największa?
- W najniższym punkcie toru.
- Co to jest energia sprężystości?
- Energia zmagazynowana w rozciągniętej gumie lub ściśniętej sprężynie.
- W co zamienia się energia przy tarciu?
- W energię wewnętrzną — ciała się nagrzewają.
- Ile energii kinetycznej ma ciało w spoczynku?
- Zero — bez ruchu nie ma energii kinetycznej.
Sprawdź się
1. Wzór na energię kinetyczną to:
- Ek = m · g · h / 2
- Ek = m · v² / 2
- Ek = F · s
- Ek = ρ · g · V
Pokaż odpowiedź
B. Ek = m · v² / 2 — Masa razy kwadrat prędkości, dzielone przez dwa.
2. Wzór na energię potencjalną ciężkości to:
- Ep = m · g · h
- Ep = m · v² / 2
- Ep = F / S
- Ep = ρ · V
Pokaż odpowiedź
A. Ep = m · g · h — Masa razy g razy wysokość.
3. Ciało o masie 2 kg podniesiono na 5 m. Ile ma energii potencjalnej? (g = 10 m/s²)
- 10 J
- 50 J
- 100 J
- 200 J
Pokaż odpowiedź
C. 100 J — Ep = 2 · 10 · 5 = 100 J.
4. Które ciało ma większą energię kinetyczną: 2 kg przy 4 m/s czy 4 kg przy 2 m/s?
- Pierwsze
- Drugie
- Obie takie same
- Nie da się porównać
Pokaż odpowiedź
A. Pierwsze — 16 J kontra 8 J — prędkość liczy się mocniej.
5. Energia kinetyczna ciała o masie 4 kg jadącego z prędkością 3 m/s wynosi:
- 6 J
- 12 J
- 18 J
- 36 J
Pokaż odpowiedź
C. 18 J — Ek = 4 · 9 ÷ 2 = 18 J.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami