Barwy i rozszczepienie światła
Fizyka, klasa 8 · Optyka
Najważniejsze w skrócie
Światło białe nie jest jednolite — to mieszanina wszystkich barw. Gdy przechodzi przez pryzmat, każda barwa załamuje się pod nieco innym kątem: czerwona najsłabiej, fioletowa najsilniej. Dlatego wiązka rozdziela się na widmo: czerwony, pomarańczowy, żółty, zielony, niebieski, granatowy, fioletowy. Zjawisko to nazywamy rozszczepieniem światła. Tęcza powstaje tak samo, tylko rolę pryzmatu pełnią miliony kropli deszczu.
Barwa przedmiotu to te barwy, które przedmiot odbija do naszych oczu — resztę pochłania. Liść jest zielony, bo odbija zielone światło, a pochłania pozostałe. Ciało białe odbija wszystkie barwy, czarne pochłania niemal wszystkie i dlatego mocniej się nagrzewa. Filtr przepuszcza tylko swoją barwę: przez czerwoną folię świat wygląda na czerwony, bo reszta barw została zatrzymana.

Pojęcia
- Czym jest światło białe?
- mieszaniną wszystkich barw widma
- Rozszczepienie światła
- rozdzielenie światła białego na barwy składowe
- Co rozszczepia światło w doświadczeniu?
- pryzmat — szklana bryła o trójkątnym przekroju
- Kolejność barw w widmie
- czerwona, pomarańczowa, żółta, zielona, niebieska, granatowa, fioletowa
- Która barwa załamuje się najsłabiej?
- czerwona
- Która barwa załamuje się najsilniej?
- fioletowa
- Dlaczego powstaje tęcza?
- krople deszczu rozszczepiają i odbijają światło słoneczne
- Dlaczego liść jest zielony?
- odbija zielone światło, a pozostałe barwy pochłania
- Barwa ciała białego
- ciało białe odbija wszystkie barwy światła
- Barwa ciała czarnego
- ciało czarne pochłania niemal całe padające światło
- Do czego służy filtr barwny?
- przepuszcza tylko swoją barwę, resztę zatrzymuje
- Dlaczego czarna koszulka mocniej się nagrzewa?
- pochłania więcej światła, które zamienia się w ciepło
Sprawdź się
1. Światło białe to:
- jedna barwa
- mieszanina wszystkich barw
- brak światła
- światło bez energii
Pokaż odpowiedź
B. mieszanina wszystkich barw — Pryzmat pokazuje, że da się je rozdzielić na barwy.
2. Tęcza powstaje, ponieważ:
- chmury świecą
- krople wody rozszczepiają światło
- Słońce zmienia barwę
- powietrze się ochładza
Pokaż odpowiedź
B. krople wody rozszczepiają światło — Każda kropla działa jak mały pryzmat.
3. Przez czerwony filtr biała kartka wygląda na:
- białą
- czerwoną
- czarną
- zieloną
Pokaż odpowiedź
B. czerwoną — Filtr przepuszcza tylko czerwoną część światła.
4. Latem najchłodniej będzie w koszulce:
- czarnej
- granatowej
- białej
- brązowej
Pokaż odpowiedź
C. białej — Biała odbija najwięcej światła, więc najmniej się nagrzewa.
5. Barwy podstawowe w mieszaniu światła to:
- Żółta, purpurowa, turkusowa
- Czerwona, zielona, niebieska
- Czarna i biała
- Czerwona, żółta, niebieska
Pokaż odpowiedź
B. Czerwona, zielona, niebieska — Model RGB stosowany jest w ekranach.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami