Barwy i rozszczepienie światła

Fizyka, klasa 8 · Optyka

Najważniejsze w skrócie

Światło białe nie jest jednolite — to mieszanina wszystkich barw. Gdy przechodzi przez pryzmat, każda barwa załamuje się pod nieco innym kątem: czerwona najsłabiej, fioletowa najsilniej. Dlatego wiązka rozdziela się na widmo: czerwony, pomarańczowy, żółty, zielony, niebieski, granatowy, fioletowy. Zjawisko to nazywamy rozszczepieniem światła. Tęcza powstaje tak samo, tylko rolę pryzmatu pełnią miliony kropli deszczu.

Barwa przedmiotu to te barwy, które przedmiot odbija do naszych oczu — resztę pochłania. Liść jest zielony, bo odbija zielone światło, a pochłania pozostałe. Ciało białe odbija wszystkie barwy, czarne pochłania niemal wszystkie i dlatego mocniej się nagrzewa. Filtr przepuszcza tylko swoją barwę: przez czerwoną folię świat wygląda na czerwony, bo reszta barw została zatrzymana.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Rozszczepienie światła białego w pryzmacie
Rozszczepienie światła w pryzmacie (Autor: PanSG, CC BY-SA 4.0, źródło)

Pojęcia

Czym jest światło białe?
mieszaniną wszystkich barw widma
Rozszczepienie światła
rozdzielenie światła białego na barwy składowe
Co rozszczepia światło w doświadczeniu?
pryzmat — szklana bryła o trójkątnym przekroju
Kolejność barw w widmie
czerwona, pomarańczowa, żółta, zielona, niebieska, granatowa, fioletowa
Która barwa załamuje się najsłabiej?
czerwona
Która barwa załamuje się najsilniej?
fioletowa
Dlaczego powstaje tęcza?
krople deszczu rozszczepiają i odbijają światło słoneczne
Dlaczego liść jest zielony?
odbija zielone światło, a pozostałe barwy pochłania
Barwa ciała białego
ciało białe odbija wszystkie barwy światła
Barwa ciała czarnego
ciało czarne pochłania niemal całe padające światło
Do czego służy filtr barwny?
przepuszcza tylko swoją barwę, resztę zatrzymuje
Dlaczego czarna koszulka mocniej się nagrzewa?
pochłania więcej światła, które zamienia się w ciepło

Sprawdź się

1. Światło białe to:

  1. jedna barwa
  2. mieszanina wszystkich barw
  3. brak światła
  4. światło bez energii
Pokaż odpowiedź

B. mieszanina wszystkich barw — Pryzmat pokazuje, że da się je rozdzielić na barwy.

2. Tęcza powstaje, ponieważ:

  1. chmury świecą
  2. krople wody rozszczepiają światło
  3. Słońce zmienia barwę
  4. powietrze się ochładza
Pokaż odpowiedź

B. krople wody rozszczepiają światło — Każda kropla działa jak mały pryzmat.

3. Przez czerwony filtr biała kartka wygląda na:

  1. białą
  2. czerwoną
  3. czarną
  4. zieloną
Pokaż odpowiedź

B. czerwoną — Filtr przepuszcza tylko czerwoną część światła.

4. Latem najchłodniej będzie w koszulce:

  1. czarnej
  2. granatowej
  3. białej
  4. brązowej
Pokaż odpowiedź

C. białej — Biała odbija najwięcej światła, więc najmniej się nagrzewa.

5. Barwy podstawowe w mieszaniu światła to:

  1. Żółta, purpurowa, turkusowa
  2. Czerwona, zielona, niebieska
  3. Czarna i biała
  4. Czerwona, żółta, niebieska
Pokaż odpowiedź

B. Czerwona, zielona, niebieska — Model RGB stosowany jest w ekranach.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami