Afryka — środowisko przyrodnicze
Geografia, klasa 8 · Afryka
Najważniejsze w skrócie
Afryka to drugi co do wielkości kontynent świata. Przecina ją równik niemal w połowie, dlatego strefy klimatyczno-roślinne układają się na niej symetrycznie: od wilgotnych lasów równikowych nad równikiem, przez sawanny, po gorące pustynie na północy i południu, a na samych krańcach — wąskie pasy klimatu śródziemnomorskiego.
Powierzchnia kontynentu to głównie rozległe wyżyny i kotliny; nizin jest niewiele. Na wschodzie ciągną się Rowy Wschodnioafrykańskie — ogromne pęknięcia skorupy ziemskiej, w których leżą głębokie jeziora, a obok wznoszą się wulkany, w tym najwyższy szczyt kontynentu Kilimandżaro. Największą rzeką jest Nil, najdłuższa rzeka świata, a najbardziej zasobną w wodę — Kongo. Największe jezioro to Wiktoria. Afryka jest bogata w surowce: złoto, diamenty, rudy metali, ropę i gaz, jednak większość z nich jest wywożona w postaci nieprzetworzonej.

Pojęcia
- Wielkość Afryki
- Drugi co do wielkości kontynent świata.
- Dlaczego strefy w Afryce są symetryczne?
- Bo równik przecina kontynent niemal w połowie.
- Kilimandżaro
- Najwyższy szczyt Afryki, wulkan w Tanzanii.
- Rowy Wschodnioafrykańskie
- Pęknięcia skorupy ziemskiej z głębokimi jeziorami i wulkanami.
- Nil
- Najdłuższa rzeka świata, płynie przez Afrykę.
- Kongo
- Rzeka Afryki najbogatsza w wodę.
- Jezioro Wiktorii
- Największe jezioro Afryki.
- Ukształtowanie Afryki
- Przeważają wyżyny i kotliny, mało nizin.
- Surowce Afryki
- Złoto, diamenty, rudy metali, ropa i gaz.
- Problem afrykańskich surowców
- Wywożone są w postaci nieprzetworzonej.
- Roślinność nad równikiem w Afryce
- Wilgotny las równikowy.
- Madagaskar
- Największa wyspa Afryki, z unikatowymi gatunkami.
Sprawdź się
1. Którym co do wielkości kontynentem jest Afryka?
- Drugim
- Pierwszym
- Trzecim
- Czwartym
Pokaż odpowiedź
A. Drugim — Afryka zajmuje około 30 mln km2 i ustępuje tylko Azji. Pierwsze miejsce należy do Azji, która jest od niej większa o połowę.
2. Czym są Rowy Wschodnioafrykańskie?
- Wielkimi pęknięciami skorupy ziemskiej
- Kanałami zbudowanymi przez ludzi
- Dolinami rzek
- Wąwozami krasowymi
Pokaż odpowiedź
A. Wielkimi pęknięciami skorupy ziemskiej — Leżą w nich głębokie jeziora.
3. Jakie formy terenu dominują w Afryce?
- Wyżyny i kotliny
- Niziny nadmorskie
- Młode góry fałdowe
- Doliny lodowcowe
Pokaż odpowiedź
A. Wyżyny i kotliny — Afryka to głównie wyżyny i kotliny, bo zbudowała ją stara, wypiętrzona płyta skalna. Niziny nadmorskie tworzą tam tylko wąski pas przy brzegu.
4. Z czego słynie Madagaskar?
- Z gatunków niespotykanych nigdzie indziej
- Z lodowców
- Z wydobycia węgla
- Z pustyń
Pokaż odpowiedź
A. Z gatunków niespotykanych nigdzie indziej — Madagaskar odłączył się od kontynentu miliony lat temu, więc żyją tam gatunki nieznane nigdzie indziej, jak lemury. Lodowców nie ma, bo wyspa leży w strefie zwrotnikowej.
5. Najwyższym szczytem Afryki jest:
- Kenia
- Kilimandżaro
- Atlas
- Ruwenzori
Pokaż odpowiedź
B. Kilimandżaro — Kilimandżaro liczy 5895 m i mimo położenia przy równiku ma na szczycie lodowiec. Góra Kenia jest druga, niższa o około 700 m.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami