Afryka — środowisko przyrodnicze

Geografia, klasa 8 · Afryka

Najważniejsze w skrócie

Afryka to drugi co do wielkości kontynent świata. Przecina ją równik niemal w połowie, dlatego strefy klimatyczno-roślinne układają się na niej symetrycznie: od wilgotnych lasów równikowych nad równikiem, przez sawanny, po gorące pustynie na północy i południu, a na samych krańcach — wąskie pasy klimatu śródziemnomorskiego.

Powierzchnia kontynentu to głównie rozległe wyżyny i kotliny; nizin jest niewiele. Na wschodzie ciągną się Rowy Wschodnioafrykańskie — ogromne pęknięcia skorupy ziemskiej, w których leżą głębokie jeziora, a obok wznoszą się wulkany, w tym najwyższy szczyt kontynentu Kilimandżaro. Największą rzeką jest Nil, najdłuższa rzeka świata, a najbardziej zasobną w wodę — Kongo. Największe jezioro to Wiktoria. Afryka jest bogata w surowce: złoto, diamenty, rudy metali, ropę i gaz, jednak większość z nich jest wywożona w postaci nieprzetworzonej.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Wydmy Sahary
Sahara (Autor: NASA, Public domain, źródło)

Pojęcia

Wielkość Afryki
Drugi co do wielkości kontynent świata.
Dlaczego strefy w Afryce są symetryczne?
Bo równik przecina kontynent niemal w połowie.
Kilimandżaro
Najwyższy szczyt Afryki, wulkan w Tanzanii.
Rowy Wschodnioafrykańskie
Pęknięcia skorupy ziemskiej z głębokimi jeziorami i wulkanami.
Nil
Najdłuższa rzeka świata, płynie przez Afrykę.
Kongo
Rzeka Afryki najbogatsza w wodę.
Jezioro Wiktorii
Największe jezioro Afryki.
Ukształtowanie Afryki
Przeważają wyżyny i kotliny, mało nizin.
Surowce Afryki
Złoto, diamenty, rudy metali, ropa i gaz.
Problem afrykańskich surowców
Wywożone są w postaci nieprzetworzonej.
Roślinność nad równikiem w Afryce
Wilgotny las równikowy.
Madagaskar
Największa wyspa Afryki, z unikatowymi gatunkami.

Sprawdź się

1. Którym co do wielkości kontynentem jest Afryka?

  1. Drugim
  2. Pierwszym
  3. Trzecim
  4. Czwartym
Pokaż odpowiedź

A. Drugim — Afryka zajmuje około 30 mln km2 i ustępuje tylko Azji. Pierwsze miejsce należy do Azji, która jest od niej większa o połowę.

2. Czym są Rowy Wschodnioafrykańskie?

  1. Wielkimi pęknięciami skorupy ziemskiej
  2. Kanałami zbudowanymi przez ludzi
  3. Dolinami rzek
  4. Wąwozami krasowymi
Pokaż odpowiedź

A. Wielkimi pęknięciami skorupy ziemskiej — Leżą w nich głębokie jeziora.

3. Jakie formy terenu dominują w Afryce?

  1. Wyżyny i kotliny
  2. Niziny nadmorskie
  3. Młode góry fałdowe
  4. Doliny lodowcowe
Pokaż odpowiedź

A. Wyżyny i kotliny — Afryka to głównie wyżyny i kotliny, bo zbudowała ją stara, wypiętrzona płyta skalna. Niziny nadmorskie tworzą tam tylko wąski pas przy brzegu.

4. Z czego słynie Madagaskar?

  1. Z gatunków niespotykanych nigdzie indziej
  2. Z lodowców
  3. Z wydobycia węgla
  4. Z pustyń
Pokaż odpowiedź

A. Z gatunków niespotykanych nigdzie indziej — Madagaskar odłączył się od kontynentu miliony lat temu, więc żyją tam gatunki nieznane nigdzie indziej, jak lemury. Lodowców nie ma, bo wyspa leży w strefie zwrotnikowej.

5. Najwyższym szczytem Afryki jest:

  1. Kenia
  2. Kilimandżaro
  3. Atlas
  4. Ruwenzori
Pokaż odpowiedź

B. Kilimandżaro — Kilimandżaro liczy 5895 m i mimo położenia przy równiku ma na szczycie lodowiec. Góra Kenia jest druga, niższa o około 700 m.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami