Puszcza amazońska i wylesianie

Wilgotny las równikowy w dorzeczu Amazonki jest największym lasem świata. Rośnie w nim kilkadziesiąt tysięcy gatunków roślin, a na jednym hektarze bywa więcej gatunków drzew niż w całej Europie. Las ma budowę piętrową: najwyższe drzewa wystają ponad zwarte sklepienie koron, a przy ziemi panuje półmrok. Nazywa się go czasem płucami Ziemi, choć ważniejsze jest to, że magazynuje ogromne ilości węgla i napędza obieg wody — parująca z liści woda wraca jako deszcz.

Puszcza szybko się kurczy. Drzewa wycina się pod pastwiska dla bydła i pola soi, pod drogi, kopalnie i tamy. Stosowane bywa rolnictwo żarowe: wypalony las daje przez dwa–trzy lata dobre plony, potem gleba jałowieje i trzeba wypalić kolejny fragment. Skutki wylesiania to utrata bioróżnorodności, uwolnienie węgla do atmosfery, przesuszenie klimatu i zagrożenie dla ludów rdzennych. Przeciwdziała się temu, tworząc obszary chronione i terytoria ludów rdzennych, kontrolując wycinkę satelitami oraz kupując drewno z certyfikowanych, odnawialnych upraw.

Największy las świata

Wilgotny las równikowy w dorzeczu Amazonki.

Piętrowa budowa lasu równikowego

Kilka warstw roślin; przy ziemi panuje półmrok.

Bioróżnorodność

Bogactwo gatunków żyjących na danym obszarze.

Rola lasu równikowego w obiegu wody

Woda parująca z liści wraca jako deszcz.

Magazyn węgla

Las gromadzi węgiel, który po wycince trafia do atmosfery.

Wylesianie

Trwałe usuwanie lasu z danego obszaru.

Główne przyczyny wylesiania Amazonii

Pastwiska dla bydła, uprawa soi, drogi i kopalnie.

Rolnictwo żarowe

Wypalanie lasu pod uprawę; gleba jałowieje po kilku latach.

Skutki wylesiania

Utrata gatunków, susze, uwolnienie węgla.

Ludy rdzenne Amazonii

Społeczności żyjące w puszczy od pokoleń.

Monitoring satelitarny

Śledzenie wycinki lasu ze zdjęć z kosmosu.

Drewno certyfikowane

Drewno z lasów gospodarowanych w sposób odnawialny.

1. Gdzie rośnie największy las świata?

1. W dorzeczu Amazonki
2. W Kanadzie
3. Na Syberii
4. W Kongo

2. Jak las równikowy wpływa na opady?

1. Woda parująca z liści wraca jako deszcz
2. Zmniejsza opady
3. Nie ma wpływu
4. Powoduje śnieg

3. Dlaczego gleba w lesie równikowym szybko się wyczerpuje?

1. Bo składniki krążą w roślinach, a nie w glebie
2. Bo jest zbyt zimna
3. Bo brakuje wody
4. Bo jest zasolona

4. Który sposób ochrony puszczy jest skuteczny?

1. Tworzenie obszarów chronionych i terytoriów ludów rdzennych
2. Budowa nowych dróg
3. Zwiększenie wycinki
4. Osuszanie rzek

5. Największa część Amazonii leży w:

1. Peru
2. Brazylii
3. Kolumbii
4. Wenezueli