Sahel i pustynnienie
Geografia, klasa 8 · Afryka
Najważniejsze w skrócie
Sahel to szeroki pas suchych sawann i stepów ciągnący się przez całą Afrykę na południe od największej pustyni świata. To strefa przejściowa: opady są tam niewielkie i występują tylko w krótkiej porze deszczowej, a przez resztę roku panuje susza. Roślinność jest uboga — trawy, kolczaste krzewy i pojedyncze akacje.
Od dziesięcioleci Sahel zmaga się z pustynnieniem, czyli zamienianiem terenów suchych w pustynię. Przyczyny są dwie. Pierwsza to zmiany klimatu: opady stały się mniej regularne, a susze dłuższe. Druga to działalność człowieka — nadmierny wypas zwierząt, które zjadają trawę do korzeni, wycinanie drzew na opał oraz uprawa ziemi bez przerw na regenerację. Pozbawiona roślin gleba jest wywiewana przez wiatr. Skutkiem są nieurodzaje, głód i migracje ludności. Z pustynnieniem walczy się, sadząc pasy drzew (projekt Wielkiego Zielonego Muru), budując zapory przeciw wydmom, wprowadzając nawadnianie kropelkowe i ograniczając liczbę wypasanych zwierząt.
Pojęcia
- Sahel
- Pas suchych sawann na południe od największej pustyni świata.
- Klimat Sahelu
- Krótka pora deszczowa i długa susza.
- Roślinność Sahelu
- Trawy, kolczaste krzewy, pojedyncze akacje.
- Pustynnienie
- Zamiana terenów suchych w pustynię.
- Przyrodnicza przyczyna pustynnienia
- Coraz rzadsze i mniej regularne opady.
- Nadmierny wypas
- Zbyt duża liczba zwierząt niszczy trawę i odsłania glebę.
- Wycinka na opał
- Usuwanie drzew, które chroniły glebę przed wiatrem.
- Erozja wietrzna
- Wywiewanie gleby pozbawionej roślinności.
- Skutki pustynnienia
- Nieurodzaje, głód, migracje ludności.
- Wielki Zielony Mur
- Projekt pasa drzew mającego zatrzymać pustynię.
- Nawadnianie kropelkowe
- Podawanie wody wprost do korzeni — oszczędza wodę.
- Oaza
- Miejsce na pustyni z dostępem do wody i roślinnością.
Sprawdź się
1. Czym jest Sahel?
- Pasem suchych sawann na skraju pustyni
- Pasmem górskim
- Wielką rzeką
- Wyspą
Pokaż odpowiedź
A. Pasem suchych sawann na skraju pustyni — Sahel to pas suchych sawann między Saharą a wilgotniejszą częścią Afryki, czyli strefa przejściowa. Pasmem górskim jest Atlas, a Sahel ma teren przeważnie płaski.
2. Czym jest pustynnienie?
- Zamianą terenów suchych w pustynię
- Powstawaniem oaz
- Nawadnianiem pól
- Sadzeniem lasów
Pokaż odpowiedź
A. Zamianą terenów suchych w pustynię — Dotyczy głównie stref suchych.
3. Czym jest erozja wietrzna?
- Wywiewaniem gleby przez wiatr
- Zmywaniem gleby przez deszcz
- Osuwaniem się stoku
- Zamarzaniem gruntu
Pokaż odpowiedź
A. Wywiewaniem gleby przez wiatr — Grozi glebie pozbawionej roślin.
4. Czym jest oaza?
- Miejscem na pustyni z wodą i roślinnością
- Wydmą
- Suchym korytem rzeki
- Burzą piaskową
Pokaż odpowiedź
A. Miejscem na pustyni z wodą i roślinnością — Oaza to miejsce na pustyni, gdzie woda podziemna jest blisko powierzchni, więc rosną tam palmy i powstają osady. Wydma to sam usypany piasek, bez wody.
5. Sahel leży:
- na północ od Sahary
- na południe od Sahary
- w Afryce Południowej
- nad Morzem Śródziemnym
Pokaż odpowiedź
B. na południe od Sahary — To strefa przejściowa do sawanny.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami