Brzechwa dzieciom
Lektury, klasa 1 · Jan Brzechwa
Streszczenie
Jan Brzechwa pisał krótkie, rymowane wiersze o zwierzętach, warzywach i ludzkich wadach. Każdy z nich to mała historyjka z żartem na końcu.
„Kaczka-Dziwaczka” robi wszystko na opak: chodzi tyłem, kupuje wodę i siada na jajkach, których nie zniosła. „Na straganie” warzywa kłócą się jak ludzie.
Wiele wierszy śmieje się z wad: „Samochwała” przechwala się bez końca, „Skarżypyta” donosi na innych, a „Leń” cały dzień leży i marzy o pracy.

Bohaterowie
- Kaczka-Dziwaczka — Kaczka, która wszystko robi odwrotnie niż inne kaczki.
- Warzywa ze straganu — Marchewka, burak, pietruszka i inne — kłócą się o to, kto jest ważniejszy.
- Samochwała — Bohaterka, która chwali się rzeczami, których nigdy nie zrobiła.
- Leń — Chłopiec, który planuje mnóstwo pracy, ale nie wstaje z łóżka.
Warto zapamiętać
- Kto napisał wiersz „Kaczka-Dziwaczka”?
- Jan Brzechwa.
- Co dziwnego robi Kaczka-Dziwaczka?
- Wszystko na opak — chodzi tyłem i kupuje wodę zamiast pić ze stawu.
- O czym opowiada wiersz „Na straganie”?
- O warzywach, które kłócą się i narzekają jak ludzie.
- Z jakiej wady śmieje się „Samochwała”?
- Z przechwalania się i zmyślania własnych zasług.
- Co robi bohater wiersza „Leń”?
- Leży i wymyśla, co zrobi — ale nic nie robi.
- Kim jest Skarżypyta?
- Dzieckiem, które ciągle na wszystkich donosi.
- Dlaczego wiersze Brzechwy łatwo się zapamiętuje?
- Bo są krótkie, rymowane i mają wyraźny rytm.
- Czego uczą wiersze Brzechwy o wadach?
- Pokazują śmieszną stronę wad, żeby łatwiej było je u siebie zauważyć.
- W jakich latach żył Jan Brzechwa?
- 1898–1966.
- Jaki zawód wykonywał Brzechwa?
- Był prawnikiem — specjalistą od prawa autorskiego.
- Jak nazywał się debiutancki tom Brzechwy?
- „Tańcowała igła z nitką”, wydany w 1938 roku.
- Jakiego słynnego bohatera stworzył Brzechwa poza wierszami?
- Pana Kleksa.
Sprawdź się
1. Kto napisał „Kaczkę-Dziwaczkę”?
- Jan Brzechwa
- Julian Tuwim
- Wanda Chotomska
- Maria Kownacka
Pokaż odpowiedź
A. Jan Brzechwa — To jeden z najsłynniejszych wierszy Jana Brzechwy.
2. Co najlepiej wychodzi bohaterowi wiersza „Leń”?
- Planowanie, a nie działanie
- Codzienne sprzątanie pokoju
- Bieganie
- Nauka wierszy
Pokaż odpowiedź
A. Planowanie, a nie działanie — Wymyśla mnóstwo zajęć, ale żadnego nie zaczyna.
3. Jaki zawód wykonywał Jan Brzechwa?
- Prawnik
- Lekarz
- Nauczyciel
- Marynarz
Pokaż odpowiedź
A. Prawnik — Był specjalistą od prawa autorskiego, a wiersze pisał obok pracy.
4. Kogo udaje Kwoka?
- Wielką damę
- Nauczycielkę
- Królową baśni
- Kucharkę
Pokaż odpowiedź
A. Wielką damę — Popisuje się wykwintnymi manierami.
5. Co jest typowe dla zakończeń wierszy Brzechwy?
- Nieoczekiwana pointa
- Długi morał
- Brak zakończenia
- Powtórzenie pierwszej zwrotki
Pokaż odpowiedź
A. Nieoczekiwana pointa — Każdy wiersz to scenka z wyraźnym zakończeniem.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami