Pan Tadeusz — wybrane fragmenty

„Pan Tadeusz” to epopeja narodowa Adama Mickiewicza wydana w Paryżu w 1834 roku. Poeta napisał ją na emigracji, tęskniąc za Litwą swojego dzieciństwa. Akcja toczy się w szlacheckim dworze w Soplicowie w latach 1811–1812. W klasach 4–6 czytamy wybrane fragmenty.

Inwokacja otwiera utwór słowami „Litwo! Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie”. Poeta porównuje ojczyznę do zdrowia, które docenia się dopiero po jego utracie, i prosi Matkę Boską, by pozwoliła mu wrócić myślami do pól i łąk rodzinnych stron. Opis grzybobrania pokazuje szlachtę wędrującą po lesie w poszukiwaniu grzybów.

Po polowaniu na niedźwiedzia Wojski gra na rogu tak mistrzowsko, że echo powtarza melodię w puszczy. W zakończeniu Jankiel gra na cymbałach koncert, w którym opowiada dźwiękami historię Polski — od Konstytucji 3 maja do marszu legionów Dąbrowskiego. Utwór kończy uroczysty polonez.

• Adam Mickiewicz — Autor epopei, napisanej w Paryżu z tęsknoty za Litwą.
• Wojski Hreczecha — Stary szlachcic, znawca łowów; po polowaniu gra na rogu słynny koncert.
• Jankiel — Żyd, karczmarz i polski patriota; mistrz gry na cymbałach.
• Tadeusz Soplica — Tytułowy bohater, młody szlachcic, który wrócił do Soplicowa po nauce w Wilnie.
• Zosia — Młoda wychowanica Telimeny; w polonezie tańczy w pierwszej parze.
• Podkomorzy — Szanowany urzędnik szlachecki, który prowadzi poloneza.

W którym roku i gdzie wydano „Pana Tadeusza”?

W 1834 roku w Paryżu.

Gdzie i kiedy toczy się akcja utworu?

W Soplicowie na Litwie, w latach 1811–1812.

Jak zaczyna się Inwokacja?

„Litwo! Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie”.

Z czym poeta porównuje ojczyznę w Inwokacji?

Ze zdrowiem, które cenimy dopiero, gdy je stracimy.

Do kogo zwraca się poeta w Inwokacji oprócz Litwy?

Do Matki Boskiej — Panny Świętej z Częstochowy i Ostrej Bramy.

Czym jest inwokacja?

Uroczystym zwrotem na początku utworu, z prośbą o natchnienie lub pomoc.

Czym jest epopeja?

Obszernym utworem wierszowanym, ukazującym dzieje bohaterów na tle ważnych wydarzeń.

Co robią bohaterowie podczas grzybobrania?

Rozchodzą się po lesie i szukają grzybów, rozmawiając i żartując.

Na jakim instrumencie gra Wojski?

Na długim rogu myśliwskim.

Kiedy Wojski daje swój koncert?

Po polowaniu na niedźwiedzia.

Co powtarza muzykę Wojskiego w puszczy?

Echo.

Na jakim instrumencie gra Jankiel?

Na cymbałach.

1. Gdzie wydano „Pana Tadeusza” w 1834 roku?

1. w Wilnie
2. w Warszawie
3. w Paryżu
4. w Krakowie

2. Czym jest inwokacja?

1. uroczystym zakończeniem ostatniej księgi utworu
2. opisem bitwy
3. uroczystym zwrotem na początku utworu
4. listą bohaterów

3. Kiedy Wojski gra swój słynny koncert?

1. podczas wesela
2. przed bitwą z Rosjanami
3. po polowaniu na niedźwiedzia
4. na zakończenie grzybobrania w lesie

4. Na jakim instrumencie gra Jankiel?

1. na harfie
2. na organach w kościele
3. na cymbałach
4. na lutni

5. Kto prowadzi poloneza w pierwszej parze?

1. Tadeusz z Telimeną
2. Hrabia z Zosią
3. Podkomorzy z Zosią
4. Wojski z Telimeną