Pani Twardowska
Lektury, klasa 6 · Adam Mickiewicz
Streszczenie
Ballada z humorem: czarnoksiężnik Twardowski, który zaprzedał duszę diabłu, ma zostać porwany do piekła, gdy diabeł upomina się o zapłatę w karczmie „Rzym”.
Sprytny Twardowski żąda spełnienia ostatniego warunku — by diabeł przez rok żył z jego żoną. Przerażony diabeł ucieka. Utwór łączy ludową legendę, komizm i mądrość ludową: spryt ratuje bohatera, co typowe dla ballad Mickiewicza.

Bohaterowie
- Twardowski — Szlachcic-czarnoksiężnik, sprytem pokonuje diabła.
- Diabeł (Mefistofeles) — Upomina się o duszę, w końcu ucieka.
- Pani Twardowska — Postrach diabła; jej groźba go przepłasza.
- Goście karczmy — Świadkowie zabawnej sceny w karczmie „Rzym”.
Warto zapamiętać
- Kto jest autorem?
- Adam Mickiewicz.
- Gatunek utworu
- Ballada (z humorem).
- Komu Twardowski zaprzedał duszę?
- Diabłu.
- Gdzie diabeł chce go porwać?
- W karczmie „Rzym”.
- Jaki warunek ratuje Twardowskiego?
- By diabeł rok żył z jego żoną.
- Co ceni utwór?
- Spryt i mądrość ludową.
- Jak nazywa się karczma, w której dzieje się finał?
- Karczma „Rzym".
- Dlaczego diabeł dopadł Twardowskiego właśnie tam?
- W umowie zapisano, że porwie go w Rzymie.
- Jak nazywa się diabeł z ballady?
- Mefistofeles.
- Czym jest cyrograf?
- Umową z diabłem podpisaną krwią.
- Jakie jest pierwsze zadanie dla diabła?
- Ukręcić bicz z piasku.
- Jakie jest drugie zadanie?
- Wykąpać się w wodzie święconej.
Sprawdź się
1. Jaki to gatunek?
- ballada
- tren
- satyra
- hymn
Pokaż odpowiedź
A. ballada — To ballada Mickiewicza: wierszowana opowieść ze zdarzeniem niezwykłym. Tren jest utworem żałobnym, a tu panuje humor.
2. Co ceni utwór, typowo dla ballad?
- siłę
- spryt i mądrość ludową
- bogactwo
- urodę
Pokaż odpowiedź
B. spryt i mądrość ludową — Ballada ceni spryt i mądrość ludową, bo to one ratują bohatera. Siła i bogactwo nie odgrywają tu żadnej roli.
3. Czym jest cyrograf?
- zaklęciem
- listem
- umową z diabłem podpisaną krwią
- testamentem
Pokaż odpowiedź
C. umową z diabłem podpisaną krwią — Twardowski podpisał go, licząc na spryt.
4. Jak reaguje diabeł na trzecie zadanie?
- zgadza się
- śmieje się
- ucieka przez dziurkę od klucza
- zaczyna płakać
Pokaż odpowiedź
C. ucieka przez dziurkę od klucza — Diabeł ucieka przez dziurkę od klucza i to komiczna puenta ballady. Na zadanie się nie zgadza, woli stracić obiecaną duszę.
5. Kto okazuje się w balladzie najgroźniejszy?
- diabeł
- Twardowski
- pani Twardowska
- karczmarz
Pokaż odpowiedź
C. pani Twardowska — Nawet diabeł przed nią ucieka.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami