Dodawanie i odejmowanie ułamków

Matematyka, klasa 4 · Gdy mianowniki są takie same, liczymy tylko liczniki

Lekcja

Masz 2 kawałki czekolady, dostajesz jeszcze 3. Masz 5 kawałków, a nie 5 coś innego. Z ułamkami o tym samym mianowniku jest tak samo: kawałki mają ten sam rozmiar, więc po prostu liczymy ich ilość.

2/8+3/8=5/8
2/8 + 3/8 = 5/8: dodajemy kawałki, a ich wielkość (ósemki) się nie zmienia.
2/8 + 3/8 = (2 + 3)/8 = 5/8
Mianownik przepisujemy, liczniki dodajemy
7/9 − 4/9 = (7 − 4)/9 = 3/9 = 1/3
Przy odejmowaniu też, a wynik warto skrócić

Wynik większy niż całość

✏️ Oblicz 5/9 + 7/9

  1. Dodaj liczniki, mianownik zostaje.
    5/9 + 7/9 = 12/9
  2. Wynik jest ułamkiem niewłaściwym, zamień go na liczbę mieszaną.
    12 : 9 = 1 reszty 3, więc 12/9 = 1 3/9
  3. Skróć ułamek przez 3.
    1 3/9 = 1 1/3

Odejmowanie od całości i liczby mieszane

✏️ Oblicz 3 − 1 2/5

  1. Z 3 nie odejmiesz 2/5 wprost. Pożycz jedną całość i zamień ją na piąte części.
    3 = 2 5/5
  2. Teraz odejmuj całości od całości, ułamki od ułamków.
    2 5/5 − 1 2/5 = 1 3/5

✏️ Oblicz 2 3/8 + 1 7/8

  1. Dodaj osobno całości i osobno ułamki.
    2 + 1 = 3 oraz 3/8 + 7/8 = 10/8
  2. Zamień 10/8 na liczbę mieszaną i dodaj całość.
    10/8 = 1 2/8, więc 3 + 1 2/8 = 4 2/8
  3. Skróć przez 2.
    4 2/8 = 4 1/4

🔑 Zapamiętaj: Najczęstszy błąd: dodawanie mianowników. 1/5 + 2/5 to nie 3/10, tylko 3/5. Kawałki nie zmieniają rozmiaru, więc pod kreską zostaje 5.

💡 Wskazówka: Odejmując ułamek od 1, zamień 1 na ułamek o tym samym mianowniku: 1 − 3/7 = 7/7 − 3/7 = 4/7.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Pojęcia

Jak dodać ułamki o równych mianownikach?
dodaj liczniki, mianownik przepisz
Jak odjąć ułamki o równych mianownikach?
odejmij liczniki, mianownik przepisz
2/7 + 3/7
5/7
8/9 − 5/9
3/9, czyli po skróceniu 1/3
Czy mianowniki się dodaje?
nie, 1/5 + 2/5 = 3/5, a nie 3/10
1 − 3/7
7/7 − 3/7 = 4/7
3/4 + 1/4
4/4 = 1
Co zrobić z wynikiem 11/8?
zamienić na liczbę mieszaną: 1 3/8
1 1/5 + 2 2/5
3 3/5, bo całości 1 + 2 = 3, a ułamki 1/5 + 2/5 = 3/5
Jak odjąć 1/4 od 2?
2 = 1 4/4, więc 1 4/4 − 1/4 = 1 3/4
Dlaczego nie zmieniamy mianownika?
kawałki mają ten sam rozmiar, liczymy tylko ich ilość
5/6 − 5/6
0

Sprawdź się

1. Ile to 2/9 + 5/9?

  1. 7/18
  2. 7/9
  3. 10/9
  4. 3/9
Pokaż odpowiedź

B. 7/9 — Dodajemy liczniki: 2 + 5 = 7.

2. Ile to 1 − 2/5?

  1. 1/5
  2. 2/5
  3. 3/10
  4. 3/5
Pokaż odpowiedź

D. 3/5 — 5/5 − 2/5 = 3/5.

3. Ile to 2 1/6 + 3 4/6?

  1. 6 5/6
  2. 5 1/6
  3. 5 5/6
  4. 5 4/6
Pokaż odpowiedź

C. 5 5/6 — 2 + 3 = 5 i 1/6 + 4/6 = 5/6.

4. Ile to 6/8 − 2/8, po skróceniu?

  1. 4/8
  2. 2/3
  3. 1/2
  4. 3/8
Pokaż odpowiedź

C. 1/2 — 4/8 = 1/2.

5. Ile to 10/12 − 4/12?

  1. 14/12
  2. 6/0
  3. 40/12
  4. 6/12
Pokaż odpowiedź

D. 6/12 — 10 − 4 = 6, po skróceniu to 1/2.

Więcej pytań — razem 38 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami