Kolejność działań

Matematyka, klasa 4 · Nawiasy, mnożenie przed dodawaniem, długie wyrażenia krok po kroku

Lekcja

W wyrażeniu 2 + 3 × 4 są dwa działania. Gdyby liczyć po kolei od lewej, wyszłoby 20. Poprawny wynik to 14. Kolejność działań nie jest kwestią gustu — to reguła, dzięki której wszyscy na świecie dostają ten sam wynik.

1. NAWIASY ( )najpierw to, co w srodku2. MNOZENIE i DZIELENIE× oraz :3. DODAWANIE i ODEJMOWANIE+ oraz −kolejnosc
Trzy poziomy. Zawsze od góry w dół, a w obrębie poziomu — od lewej.

🔑 Zapamiętaj: Mnożenie i dzielenie są na tym samym poziomie — między nimi liczymy od lewej do prawej. Tak samo dodawanie i odejmowanie. 20 : 5 × 2 to 8, a nie 2.

✏️ Oblicz 4 + 6 × (10 − 7)

  1. Nawias ma pierwszeństwo.
    10 − 7 = 3, zostaje 4 + 6 × 3
  2. Teraz mnożenie.
    6 × 3 = 18, zostaje 4 + 18
  3. Na końcu dodawanie.
    4 + 18 = 22

Dlaczego to naprawdę ma sens

Kolejność działań nie jest kaprysem. Mnożenie to skrót zapisu wielokrotnego dodawania, więc musi zostać rozwinięte zanim zaczniemy dodawać resztę. Zobacz to na zakupach.

DOBRZE2 + 3 × 4= 2 + 12= 14 zlzeszyt + trzy dlugopisyZLE(2 + 3) × 4= 5 × 4= 20 zlto znaczyloby: cztery zestawy po 5 zl
Kupujesz 1 zeszyt za 2 zł i 3 długopisy po 4 zł. Ile płacisz?

Nawias w nawiasie

Jeśli nawiasy są zagnieżdżone, zaczynasz od najbardziej wewnętrznego i wychodzisz na zewnątrz — jak przy rozpakowywaniu pudełka w pudełku.

3 × [ 20 − ( 4 + 2 ) ]1. krok: 4 + 2 = 62. krok: 20 − 6 = 143. krok: 3 × 14 = 423 × [20 − (4 + 2)] = 42Nawias kwadratowy dziala tak samo jak zwykly — ulatwia tylko czytanie.
Od środka na zewnątrz: najpierw najgłębszy nawias.

💡 Wskazówka: Przy dłuższym wyrażeniu podkreślaj ołówkiem fragment, który liczysz w danym kroku, i przepisuj całość od nowa. Trzy krótkie linijki są pewniejsze niż jedna, w której coś się zgubi.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Pojęcia

Kolejność działań
1) nawiasy, 2) mnożenie i dzielenie, 3) dodawanie i odejmowanie
Nawiasy
to, co w środku, liczymy zawsze najpierw
Mnożenie i dzielenie
mają równą siłę — liczymy je od lewej do prawej
Dodawanie i odejmowanie
też mają równą siłę — od lewej do prawej
Nawiasy zagnieżdżone
zaczynamy od najbardziej wewnętrznego nawiasu
Po co nawiasy
zmieniają kolejność: 2 + 3 × 4 = 14, ale (2 + 3) × 4 = 20
Zapis krok po kroku
w każdej linijce liczymy tylko jedno działanie — mniej pomyłek
Częsty błąd
liczenie po kolei od lewej z pominięciem mnożenia
Zasada 1 — nawiasy
Wszystko, co stoi w nawiasie, liczymy jako pierwsze.
Zasada 2 — mnożenie i dzielenie
Mają równe pierwszeństwo. Wykonujemy je po nawiasach, po kolei od lewej do prawej.
Zasada 3 — dodawanie i odejmowanie
Na końcu, też od lewej do prawej.
Od lewej do prawej
Przy działaniach tej samej rangi kolejność zapisu decyduje: 48 : 8 : 2 to (48 : 8) : 2 = 3.

Sprawdź się

1. Ile wynosi 2 + 3 × 4?

  1. 14
  2. 20
  3. 24
  4. 9
Pokaż odpowiedź

A. 14 — Najpierw 3 × 4 = 12, potem 2 + 12.

2. Co liczymy najpierw w 5 × (8 − 3)?

  1. 8 − 3
  2. 5 × 8
  3. 3 z prawej
  4. obojętne
Pokaż odpowiedź

A. 8 − 3 — Nawias ma pierwszeństwo.

3. Ile wynosi 18 − 6 + 4?

  1. 8
  2. 16
  3. 20
  4. 28
Pokaż odpowiedź

B. 16 — Od lewej: 18 − 6 = 12, potem 12 + 4 = 16.

4. Ile wynosi 7 × 3 + 7 × 2?

  1. 42
  2. 21
  3. 70
  4. 35
Pokaż odpowiedź

D. 35 — 21 + 14 = 35. To tyle samo co 7 · 5.

5. Ile wynosi 60 − 4 × 5 + 10?

  1. 30
  2. 40
  3. 50
  4. 290
Pokaż odpowiedź

C. 50 — Najpierw 4 · 5 = 20, potem 60 − 20 + 10 = 50.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami