Tabliczka mnożenia
Matematyka, klasa 4 · Mnożenie i dzielenie do 100
Lekcja
Mnożenie to skrócone dodawanie tej samej liczby. Zapis 4 × 3 znaczy „cztery razy po trzy", czyli 3 + 3 + 3 + 3 = 12.
💡 Wskazówka: Mnożenie jest przemienne: 4 × 3 to tyle samo co 3 × 4. Dzięki temu wystarczy nauczyć się połowy tabliczki!
Tabliczka ma tylko połowę pracy
Kiedy narysujemy tabliczkę jako kwadrat 10 na 10, widać, że jest lustrzana względem przekątnej. Wynik w wierszu 4 i kolumnie 7 jest taki sam jak w wierszu 7 i kolumnie 4. Na przekątnej siedzą kwadraty liczb: 1, 4, 9, 16, 25, 36, 49, 64, 81, 100 — warto znać je osobno, bo wracają w geometrii i w potęgach.
Dzielenie to działanie odwrotne
Dzielenie sprawdza, ile razy jedna liczba mieści się w drugiej. Skoro 4 × 3 = 12, to 12 : 3 = 4 oraz 12 : 4 = 3. Z jednego działania mnożenia zawsze wynikają dwa dzielenia.
✏️ 48 cukierków dzielimy po równo między 6 dzieci.
- Szukamy liczby, która razy 6 daje 48.8 × 6 = 48
- Stąd wynik dzielenia.48 : 6 = 8
⚠️ Uwaga: Dzielenie NIE jest przemienne. 12 : 3 to 4, ale 3 : 12 to zupełnie coś innego. Kolejność w dzieleniu zawsze ma znaczenie.
🔑 Zapamiętaj: Przez zero nie wolno dzielić. Nie da się odpowiedzieć na pytanie, ile razy zero mieści się w dwunastu.
Pojęcia
- Czynnik
- liczba, którą mnożymy
- Iloczyn
- wynik mnożenia
- Dzielna
- liczba, którą dzielimy (pierwsza)
- Dzielnik
- liczba, przez którą dzielimy (druga)
- Iloraz
- wynik dzielenia
- Mnożenie przez 0
- zawsze daje 0 — 7 × 0 = 0
- Mnożenie przez 1
- nie zmienia liczby — 7 × 1 = 7
- Mnożenie przez 10
- dopisujemy jedno zero — 7 × 10 = 70
- Dzielenie przez 0
- niewykonalne — nie wolno dzielić przez zero
- Rodzina działań
- 6 × 7 = 42, 7 × 6 = 42, 42 ÷ 6 = 7, 42 ÷ 7 = 6
- Mnożenie przez 100
- Dopisujemy dwa zera: 12 × 100 = 1200. Przez 1000 — trzy zera.
- Mnożenie przez 5
- To połowa mnożenia przez 10. 14 × 5 = (14 × 10) : 2 = 140 : 2 = 70.
Sprawdź się
1. Ile wynosi 7 × 8?
- 56
- 54
- 58
- 48
Pokaż odpowiedź
A. 56 — 7 × 8 = 56
2. Które działanie NIE należy do rodziny 6 × 9 = 54?
- 54 + 9 = 63
- 9 × 6 = 54
- 54 ÷ 6 = 9
- 54 ÷ 9 = 6
Pokaż odpowiedź
A. 54 + 9 = 63 — Rodzinę tworzą dwa mnożenia i dwa dzielenia.
3. Ile wynosi 12 × 100?
- 12 000
- 1020
- 1200
- 120
Pokaż odpowiedź
C. 1200 — Mnożąc przez 100 dopisujemy dwa zera.
4. Ile wynosi 8 × 8?
- 48
- 56
- 64
- 88
Pokaż odpowiedź
C. 64 — Kwadrat ósemki to 64.
5. Ile wynosi 7 × 12?
- 74
- 82
- 84
- 96
Pokaż odpowiedź
C. 84 — 7 × 10 = 70, 7 × 2 = 14, razem 84.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami