Tabliczka mnożenia

Matematyka, klasa 4 · Mnożenie i dzielenie do 100

Lekcja

Mnożenie to skrócone dodawanie tej samej liczby. Zapis 4 × 3 znaczy „cztery razy po trzy", czyli 3 + 3 + 3 + 3 = 12.

3 rzędy po 4 kropki = 12.

💡 Wskazówka: Mnożenie jest przemienne: 4 × 3 to tyle samo co 3 × 4. Dzięki temu wystarczy nauczyć się połowy tabliczki!

Tabliczka ma tylko połowę pracy

Kiedy narysujemy tabliczkę jako kwadrat 10 na 10, widać, że jest lustrzana względem przekątnej. Wynik w wierszu 4 i kolumnie 7 jest taki sam jak w wierszu 7 i kolumnie 4. Na przekątnej siedzą kwadraty liczb: 1, 4, 9, 16, 25, 36, 49, 64, 81, 100 — warto znać je osobno, bo wracają w geometrii i w potęgach.

TABLICZKA 10 × 10 — symetria względem przekątnej1234567891024681012141618203691215182124273048121620242832364051015202530354045506121824303642485460714212835424956637081624324048566472809182736455463728190102030405060708090100ta połowa = lustrowystarczy nauczyć się tej
Tabliczka jest lustrzana — wystarczy nauczyć się jednej połowy.

Dzielenie to działanie odwrotne

Dzielenie sprawdza, ile razy jedna liczba mieści się w drugiej. Skoro 4 × 3 = 12, to 12 : 3 = 4 oraz 12 : 4 = 3. Z jednego działania mnożenia zawsze wynikają dwa dzielenia.

12 : 3 = 4   bo   4 × 3 = 12
Dzielenie odwraca mnożenie
17 cukierkow dzielimy po rowno miedzy 5 dzieciAlaBartekCelinaDawidEwaRESZTA 217 : 5 = 3 reszta 2, bo 5 x 3 + 2 = 17Gdyby reszta byla 5 lub wieksza, kazdy dostalby jeszcze po jednym
Dzielenie z resztą — reszta zawsze mniejsza od dzielnika.

✏️ 48 cukierków dzielimy po równo między 6 dzieci.

  1. Szukamy liczby, która razy 6 daje 48.
    8 × 6 = 48
  2. Stąd wynik dzielenia.
    48 : 6 = 8

⚠️ Uwaga: Dzielenie NIE jest przemienne. 12 : 3 to 4, ale 3 : 12 to zupełnie coś innego. Kolejność w dzieleniu zawsze ma znaczenie.

🔑 Zapamiętaj: Przez zero nie wolno dzielić. Nie da się odpowiedzieć na pytanie, ile razy zero mieści się w dwunastu.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Pojęcia

Czynnik
liczba, którą mnożymy
Iloczyn
wynik mnożenia
Dzielna
liczba, którą dzielimy (pierwsza)
Dzielnik
liczba, przez którą dzielimy (druga)
Iloraz
wynik dzielenia
Mnożenie przez 0
zawsze daje 0 — 7 × 0 = 0
Mnożenie przez 1
nie zmienia liczby — 7 × 1 = 7
Mnożenie przez 10
dopisujemy jedno zero — 7 × 10 = 70
Dzielenie przez 0
niewykonalne — nie wolno dzielić przez zero
Rodzina działań
6 × 7 = 42, 7 × 6 = 42, 42 ÷ 6 = 7, 42 ÷ 7 = 6
Mnożenie przez 100
Dopisujemy dwa zera: 12 × 100 = 1200. Przez 1000 — trzy zera.
Mnożenie przez 5
To połowa mnożenia przez 10. 14 × 5 = (14 × 10) : 2 = 140 : 2 = 70.

Sprawdź się

1. Ile wynosi 7 × 8?

  1. 56
  2. 54
  3. 58
  4. 48
Pokaż odpowiedź

A. 56 — 7 × 8 = 56

2. Które działanie NIE należy do rodziny 6 × 9 = 54?

  1. 54 + 9 = 63
  2. 9 × 6 = 54
  3. 54 ÷ 6 = 9
  4. 54 ÷ 9 = 6
Pokaż odpowiedź

A. 54 + 9 = 63 — Rodzinę tworzą dwa mnożenia i dwa dzielenia.

3. Ile wynosi 12 × 100?

  1. 12 000
  2. 1020
  3. 1200
  4. 120
Pokaż odpowiedź

C. 1200 — Mnożąc przez 100 dopisujemy dwa zera.

4. Ile wynosi 8 × 8?

  1. 48
  2. 56
  3. 64
  4. 88
Pokaż odpowiedź

C. 64 — Kwadrat ósemki to 64.

5. Ile wynosi 7 × 12?

  1. 74
  2. 82
  3. 84
  4. 96
Pokaż odpowiedź

C. 84 — 7 × 10 = 70, 7 × 2 = 14, razem 84.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami