Pole i obwód figur

Matematyka, klasa 6 · Prostokąt, kwadrat i trójkąt

Lekcja

Obwód to długość brzegu, a pole to powierzchnia figury. Każda figura ma swój wzór na pole.

Prostokąt: P = a·b
Kwadrat: P = a·a
Trójkąt: P = (a·h) : 2
Wzory na pole

Wzór na pole trójkąta ma dzielenie przez 2 z konkretnego powodu: każdy trójkąt jest dokładnie połową równoległoboku o tej samej podstawie i wysokości. Dostawiasz drugi taki sam trójkąt obrócony o pół obrotu i masz pełny równoległobok o polu a·h.

ahtrojkatdokladamytaki samahrownoleglobok o polu a · hP trojkata = a · h : 2Dwa takie same trojkaty tworza rownoleglobok — stad dzielenie przez 2.
Wysokość trójkąta jest prostopadła do podstawy.

⚠️ Uwaga: Wysokość trójkąta to odcinek prostopadły do podstawy, a nie długość boku. W trójkącie rozwartokątnym wysokość potrafi wypaść poza figurą — to wciąż poprawna wysokość.

ahROWNOLEGLOBOKP = a x habhTRAPEZP = (a + b) x h : 2efROMBP = e x f : 2aPROSTOKATP = a x bWysokosc h zawsze prostopadla do podstawy — nie mylic z bokiem ukosnymW rombie e i f to przekatne, ktore przecinaja sie pod katem prostym
Pola czworokątów — jeden wzór na każdy kształt.

✏️ Trójkąt: podstawa 10 cm, wysokość 4 cm.

  1. Wstawiamy do wzoru.
    P = (10 × 4) : 2 = 20 cm²

Pole i obwód to nie to samo

Dwie figury mogą mieć identyczne pole i zupełnie różny obwód. Prostokąt 1 na 12 i prostokąt 3 na 4 mają po 12 cm² pola, ale pierwszy ma obwód 26 cm, a drugi tylko 14 cm. Im bardziej figura zbliża się kształtem do kwadratu, tym krótszy ma brzeg przy tym samym polu.

1 × 12P = 12 cm²L = 26 cm2 × 6P = 12 cm²L = 16 cm3 × 4P = 12 cm²L = 14 cmnajbliżej kwadratuTo samo pole, trzy różne obwody.
Trzy prostokąty o tym samym polu 12 cm² i trzech różnych obwodach.

💡 Wskazówka: Sprawdzian rozpoznasz po jednostce w odpowiedzi: jeśli wynik ma być w cm, pytają o obwód; jeśli w cm², o pole.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Pojęcia

Pole prostokąta
P = a × b
Pole kwadratu
P = a²
Pole trójkąta
P = (a × h) ÷ 2
Obwód
suma długości wszystkich boków
Wysokość trójkąta
odcinek z wierzchołka prostopadły do przeciwległego boku
Figura złożona
dzielimy ją na prostokąty i trójkąty, pola dodajemy
Pole przez odejmowanie
od dużej figury odejmujemy pole wyciętej części
Jednostki pola
cm², m², ar, hektar
Trójkąt prostokątny
jego przyprostokątne mogą być podstawą i wysokością
Ta sama podstawa i wysokość
różne trójkąty o tej samej podstawie i wysokości mają równe pola
Pole równoległoboku
P = a · h — podstawa razy wysokość poprowadzona do tej podstawy, nie razy drugi bok.
Pole rombu
Najwygodniej z przekątnych: P = (e · f) : 2. Dla przekątnych 8 i 14 cm daje 56 cm².

Sprawdź się

1. Trójkąt ma podstawę 12 cm i wysokość 5 cm. Jakie ma pole?

  1. 30 cm²
  2. 60 cm²
  3. 17 cm²
  4. 34 cm²
Pokaż odpowiedź

A. 30 cm² — (12 × 5) ÷ 2 = 30 cm².

2. Jak policzyć pole figury złożonej z prostokąta i trójkąta?

  1. dodać oba pola
  2. odjąć pola
  3. pomnożyć pola
  4. policzyć obwód
Pokaż odpowiedź

A. dodać oba pola — Dzielimy figurę na części i sumujemy ich pola.

3. Równoległobok ma podstawę 9 cm i wysokość 6 cm. Jakie ma pole?

  1. 30 cm²
  2. 54 cm²
  3. 15 cm²
  4. 27 cm²
Pokaż odpowiedź

B. 54 cm² — 9 · 6 = 54.

4. Ile metrów kwadratowych ma 1 ar?

  1. 10 m²
  2. 1000 m²
  3. 100 m²
  4. 10 000 m²
Pokaż odpowiedź

C. 100 m² — To kwadrat 10 m × 10 m.

5. Trójkąt ma podstawę 15 cm i wysokość 8 cm. Jakie ma pole?

  1. 120 cm²
  2. 60 cm²
  3. 23 cm²
  4. 30 cm²
Pokaż odpowiedź

B. 60 cm² — (15 · 8) : 2 = 60.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami