Pole i obwód figur
Matematyka, klasa 6 · Prostokąt, kwadrat i trójkąt
Lekcja
Obwód to długość brzegu, a pole to powierzchnia figury. Każda figura ma swój wzór na pole.
Kwadrat: P = a·a
Trójkąt: P = (a·h) : 2
Wzór na pole trójkąta ma dzielenie przez 2 z konkretnego powodu: każdy trójkąt jest dokładnie połową równoległoboku o tej samej podstawie i wysokości. Dostawiasz drugi taki sam trójkąt obrócony o pół obrotu i masz pełny równoległobok o polu a·h.
⚠️ Uwaga: Wysokość trójkąta to odcinek prostopadły do podstawy, a nie długość boku. W trójkącie rozwartokątnym wysokość potrafi wypaść poza figurą — to wciąż poprawna wysokość.
✏️ Trójkąt: podstawa 10 cm, wysokość 4 cm.
- Wstawiamy do wzoru.P = (10 × 4) : 2 = 20 cm²
Pole i obwód to nie to samo
Dwie figury mogą mieć identyczne pole i zupełnie różny obwód. Prostokąt 1 na 12 i prostokąt 3 na 4 mają po 12 cm² pola, ale pierwszy ma obwód 26 cm, a drugi tylko 14 cm. Im bardziej figura zbliża się kształtem do kwadratu, tym krótszy ma brzeg przy tym samym polu.
💡 Wskazówka: Sprawdzian rozpoznasz po jednostce w odpowiedzi: jeśli wynik ma być w cm, pytają o obwód; jeśli w cm², o pole.
Pojęcia
- Pole prostokąta
- P = a × b
- Pole kwadratu
- P = a²
- Pole trójkąta
- P = (a × h) ÷ 2
- Obwód
- suma długości wszystkich boków
- Wysokość trójkąta
- odcinek z wierzchołka prostopadły do przeciwległego boku
- Figura złożona
- dzielimy ją na prostokąty i trójkąty, pola dodajemy
- Pole przez odejmowanie
- od dużej figury odejmujemy pole wyciętej części
- Jednostki pola
- cm², m², ar, hektar
- Trójkąt prostokątny
- jego przyprostokątne mogą być podstawą i wysokością
- Ta sama podstawa i wysokość
- różne trójkąty o tej samej podstawie i wysokości mają równe pola
- Pole równoległoboku
- P = a · h — podstawa razy wysokość poprowadzona do tej podstawy, nie razy drugi bok.
- Pole rombu
- Najwygodniej z przekątnych: P = (e · f) : 2. Dla przekątnych 8 i 14 cm daje 56 cm².
Sprawdź się
1. Trójkąt ma podstawę 12 cm i wysokość 5 cm. Jakie ma pole?
- 30 cm²
- 60 cm²
- 17 cm²
- 34 cm²
Pokaż odpowiedź
A. 30 cm² — (12 × 5) ÷ 2 = 30 cm².
2. Jak policzyć pole figury złożonej z prostokąta i trójkąta?
- dodać oba pola
- odjąć pola
- pomnożyć pola
- policzyć obwód
Pokaż odpowiedź
A. dodać oba pola — Dzielimy figurę na części i sumujemy ich pola.
3. Równoległobok ma podstawę 9 cm i wysokość 6 cm. Jakie ma pole?
- 30 cm²
- 54 cm²
- 15 cm²
- 27 cm²
Pokaż odpowiedź
B. 54 cm² — 9 · 6 = 54.
4. Ile metrów kwadratowych ma 1 ar?
- 10 m²
- 1000 m²
- 100 m²
- 10 000 m²
Pokaż odpowiedź
C. 100 m² — To kwadrat 10 m × 10 m.
5. Trójkąt ma podstawę 15 cm i wysokość 8 cm. Jakie ma pole?
- 120 cm²
- 60 cm²
- 23 cm²
- 30 cm²
Pokaż odpowiedź
B. 60 cm² — (15 · 8) : 2 = 60.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami