Dźwięki wokół nas
Muzyka, klasa 1 · Słuchanie
Najważniejsze w skrócie
Dźwięki dzielimy na muzyczne i niemuzyczne. Dźwięk muzyczny ma stałą wysokość — można go zagrać i zaśpiewać. Odgłos trzaskających drzwi albo szum wiatru to dźwięk niemuzyczny, bo nie da się określić jego wysokości.
Każdy dźwięk ma cztery cechy: wysokość (wysoki albo niski), głośność (cichy albo głośny), czas trwania (długi albo krótki) i barwę, czyli to, po czym rozpoznajemy, kto lub co go wydaje.
Cisza jest w muzyce równie ważna jak dźwięk. Bez ciszy nie usłyszelibyśmy, gdzie kończy się jeden dźwięk, a zaczyna następny.
Ważne daty
- Wysokość — dźwięk wysoki albo niski
- Głośność — cichy albo głośny
- Czas trwania — długi albo krótki
- Barwa — po niej rozpoznajemy źródło dźwięku
- Cisza — przerwa, oddzielająca dźwięki
Ważne postacie
- Dźwięki przyrody — ptaki, wiatr, deszcz
- Dźwięki miasta — samochody, dzwonek, kroki
- Dźwięki muzyczne — mają stałą wysokość
- Cisza — porządkuje muzykę
Pojęcia
- Czym różni się dźwięk muzyczny od niemuzycznego?
- Muzyczny ma stałą wysokość — można go zagrać i zaśpiewać.
- Wymień cztery cechy dźwięku.
- Wysokość, głośność, czas trwania i barwa.
- Co to barwa dźwięku?
- To, po czym rozpoznajemy, kto lub co wydaje dźwięk.
- Podaj przykład dźwięku niemuzycznego.
- Szum wiatru, trzask drzwi, warkot samochodu.
- Dlaczego cisza jest ważna w muzyce?
- Oddziela dźwięki i nadaje muzyce porządek.
- Jaki dźwięk wydaje mały dzwonek?
- Wysoki i cichy.
- Jaki dźwięk wydaje duży bęben?
- Niski i głośny.
- Czym słuchamy uważnie?
- Uszami i uwagą — trzeba się skupić i nie mówić.
- Co to źródło dźwięku?
- To, co wydaje dźwięk — struna, bębenek albo głos.
- Która cecha dźwięku mówi, jak długo dźwięk trwa?
- Czas trwania.
- Dlaczego skrzypce i trąbka brzmią inaczej?
- Bo mają inną barwę dźwięku.
- Jak długo brzmi uderzenie w trójkąt?
- Długo — metal drga jeszcze po uderzeniu.
Sprawdź się
1. Który dźwięk jest muzyczny?
- Trzask drzwi
- Dźwięk fletu
- Szum wiatru
- Warkot silnika
Pokaż odpowiedź
B. Dźwięk fletu — Dźwięk instrumentu ma stałą wysokość.
2. Cisza w muzyce…
- Jest błędem
- Jest tak samo ważna jak dźwięk
- Służy tylko do odpoczynku muzyków
- Zawsze oznacza koniec całego utworu
Pokaż odpowiedź
B. Jest tak samo ważna jak dźwięk — Cisza porządkuje przebieg muzyki.
3. Szum wiatru to dźwięk…
- Muzyczny
- Niemuzyczny
- Wysoki
- Bardzo równy
Pokaż odpowiedź
B. Niemuzyczny — Nie ma stałej wysokości, więc nie zapiszemy go nutą.
4. Który dźwięk ma stałą wysokość?
- Trzask drzwi
- Dźwięk zaśpiewany
- Szum wody
- Warkot silnika auta
Pokaż odpowiedź
B. Dźwięk zaśpiewany — To właśnie odróżnia dźwięk muzyczny od niemuzycznego.
5. Który dźwięk usłyszysz raczej w mieście niż w lesie?
- Śpiew kosa
- Szum liści
- Klakson samochodu
- Skrzypienie gałęzi
Pokaż odpowiedź
C. Klakson samochodu — Klakson wydaje samochód, a samochody jeżdżą po mieście. Szum liści i śpiew kosa słychać przede wszystkim w lesie.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami