Instrumenty dęte — jak grają?
Muzyka, klasa 2 · Instrumentoznawstwo
Najważniejsze w skrócie
Instrumenty dęte wydają dźwięk dzięki drgającemu słupowi powietrza wewnątrz rury — muzyk dmucha w nie w odpowiedni sposób.
Dzielimy je na dęte drewniane (flet, klarnet, obój) i dęte blaszane (trąbka, waltornia, puzon, tuba) — nazwa pochodzi od dawnego materiału, z którego je robiono.
Im dłuższa rura instrumentu, tym niższy dźwięk wydaje — dlatego mały flet brzmi wysoko, a duża tuba bardzo nisko.
Ważne daty
- Instrument dęty — wydaje dźwięk przez drgający słup powietrza
- Dęte drewniane — flet, klarnet, obój
- Dęte blaszane — trąbka, waltornia, puzon, tuba
- Krótka rura — wysoki dźwięk
- Długa rura — niski dźwięk
Ważne postacie
- Klarnet — instrument dęty drewniany
- Trąbka — instrument dęty blaszany, wysoki
- Tuba — instrument dęty blaszany, bardzo niski
- Słup powietrza — źródło dźwięku w instrumentach dętych
Pojęcia
- Dzięki czemu instrumenty dęte wydają dźwięk?
- Dzięki drgającemu słupowi powietrza wewnątrz rury.
- Wymień instrument dęty drewniany.
- Np. flet, klarnet lub obój.
- Wymień instrument dęty blaszany.
- Np. trąbkę, waltornię, puzon lub tubę.
- Jaki dźwięk daje krótka rura instrumentu?
- Wysoki.
- Jaki dźwięk daje długa rura instrumentu?
- Niski.
- Który instrument dęty jest największy i brzmi najniżej?
- Tuba.
- Skąd wzięła się nazwa 'dęte blaszane'?
- Od dawnego materiału (blachy), z którego je robiono.
- Jak muzyk wprawia w drgania powietrze w instrumencie dętym?
- Dmuchając w niego w odpowiedni sposób.
- Do jakiej grupy instrumentów dętych należy obój?
- Do dętych drewnianych.
- Dzięki czemu puzon zmienia wysokość dźwięku?
- Dzięki przesuwanemu suwakowi, który wydłuża rurę.
- Od czego pochodzi nazwa „dęte blaszane"?
- Od materiału — są zrobione z metalu.
- Jak trzymamy flet poprzeczny?
- Poprzecznie, w bok, dmuchając w otwór z boku.
Sprawdź się
1. Instrumenty dęte wydają dźwięk dzięki…
- Strunom
- Drgającemu słupowi powietrza
- Klawiszom
- Membranie napiętej na rurze
Pokaż odpowiedź
B. Drgającemu słupowi powietrza — To ich podstawowy mechanizm gry.
2. Krótka rura instrumentu daje dźwięk…
- Niski
- Wysoki
- Bez wysokości
- Zawsze cichy
Pokaż odpowiedź
B. Wysoki — W krótkiej rurze słup powietrza drga szybciej, a szybsze drgania słyszymy jako wyższy dźwięk. Długa rura, jak w tubie, brzmi nisko.
3. Puzon zmienia wysokość dźwięku dzięki…
- Wentylom i klapkom
- Przesuwanemu suwakowi
- Strunom
- Klawiszom
Pokaż odpowiedź
B. Przesuwanemu suwakowi — Dłuższa rura daje niższy dźwięk.
4. Trąbka zmienia dźwięki dzięki…
- Strunom
- Wentylom
- Smyczkowi
- Membranie
Pokaż odpowiedź
B. Wentylom — Wentyle wpuszczają powietrze w dodatkowe odcinki rury.
5. Stroik to:
- blaszka z trzciny, która drga
- mały klucz do strojenia strun
- rodzaj rury
- część bębna
Pokaż odpowiedź
A. blaszka z trzciny, która drga — To on wprawia powietrze w drgania.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami