Muzyka, która opowiada historię

Muzyka, klasa 2 · Wiedza o muzyce

Najważniejsze w skrócie

Niektóre utwory muzyczne opowiadają historię bez słów — nazywamy je muzyką programową. Sam dźwięk maluje obrazy: burzę, lot trzmiela, marsz żołnierzy.

Lot trzmiela Rimskiego-Korsakowa naśladuje szybki, brzęczący lot owada bardzo szybkimi, drobnymi dźwiękami granymi jeden po drugim.

Słuchając muzyki programowej, warto zamknąć oczy i wyobrazić sobie, co mogłoby się dziać — muzyka podpowiada nam obrazy samym dźwiękiem.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Portret kompozytora w okularach
Siergiej Prokofjew — autor bajki muzycznej „Piotruś i wilk" (Autor: Bain News Service, publisher, Public domain, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Co to muzyka programowa?
Muzyka, która opowiada historię bez słów.
Kto skomponował Lot trzmiela?
Rimski-Korsakow.
Jakie dźwięki naśladują lot trzmiela?
Bardzo szybkie, drobne dźwięki grane jeden po drugim.
Co pomaga zrozumieć muzykę programową?
Wyobraźnia.
Jak można lepiej wsłuchać się w muzykę programową?
Zamykając oczy i wyobrażając sobie obraz.
Czy muzyka programowa ma słowa?
Nie, opowiada historię samym dźwiękiem.
Co maluje muzyka programowa?
Obrazy — np. burzę, lot owada, marsz.
Czy każdy słuchacz może wyobrazić sobie coś innego, słuchając tej samej muzyki?
Tak, wyobraźnia każdego działa inaczej.
Co naśladuje Lot trzmiela?
Szybki, brzęczący lot owada.
Co podpowiada tytuł utworu programowego?
To, o czym utwór opowiada.
Jakie dźwięki oddadzą marsz żołnierzy?
Równe, mocne uderzenia.
Czym muzyka programowa różni się od piosenki?
Nie ma słów — historię niosą same dźwięki.

Sprawdź się

1. Muzyka programowa to muzyka, która…

  1. Zawsze ma tekst
  2. Opowiada historię bez słów
  3. Jest zawsze cicha
  4. Opisuje wyłącznie budowę instrumentu
Pokaż odpowiedź

B. Opowiada historię bez słów — Opowiada, nie używając słów.

2. Co pomaga zrozumieć muzykę programową?

  1. Głośna rozmowa
  2. Wyobraźnia i uważne słuchanie
  3. Zamknięcie uszu
  4. Czytanie książki jednocześnie
Pokaż odpowiedź

B. Wyobraźnia i uważne słuchanie — Wyobraźnia pomaga odczytać historię z dźwięku.

3. Burzę w muzyce oddadzą…

  1. Ciche, wysokie dźwięki
  2. Głośne, niskie dźwięki
  3. Pojedyncze krótkie nuty
  4. Cisza
Pokaż odpowiedź

B. Głośne, niskie dźwięki — Kompozytor dobiera brzmienia do tego, co chce namalować.

4. Słuchając muzyki programowej, warto…

  1. Rozmawiać
  2. Zamknąć oczy i wyobrazić sobie obraz
  3. Liczyć instrumenty grające w orkiestrze
  4. Czytać książkę
Pokaż odpowiedź

B. Zamknąć oczy i wyobrazić sobie obraz — Potem dobrze opowiedzieć, co się zobaczyło.

5. Obrazki z wystawy opowiadają o:

  1. bitwie
  2. spacerze po wystawie obrazów
  3. wielkiej burzy na otwartym morzu
  4. polowaniu
Pokaż odpowiedź

B. spacerze po wystawie obrazów — Napisał je Modest Musorgski.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami