Polskie instrumenty ludowe
Muzyka, klasa 2 · Instrumentoznawstwo
Najważniejsze w skrócie
W polskim folklorze grano na wielu ciekawych instrumentach: skrzypcach ludowych, basach (dużych, prostych instrumentach smyczkowych) i dudach — instrumencie z workiem powietrza.
Dudy to instrument, w którym gracz wtłacza powietrze do skórzanego worka, a ono wydostaje się przez piszczałki, wydając charakterystyczny, ciągły dźwięk.
Instrumenty ludowe grały głównie na wsiach, towarzysząc tańcom, weselom i innym uroczystościom — dziś można je usłyszeć w zespołach folklorystycznych.

Ważne daty
- Skrzypce ludowe — prowadzą melodię w kapeli
- Basy — duży instrument smyczkowy, niski dźwięk
- Dudy — instrument z workiem powietrza
- Kapela ludowa — mały zespół grający na wsi
- Zespół folklorystyczny — dziś kultywuje muzykę ludową
Ważne postacie
- Skrzypce ludowe — prowadzą melodię
- Basy — niski, gruby dźwięk
- Dudy — worek powietrza i piszczałki
- Kapela ludowa — mały zespół wiejski
Pojęcia
- Jaki instrument prowadzi melodię w kapeli ludowej?
- Skrzypce ludowe.
- Jaki instrument daje niski dźwięk w kapeli ludowej?
- Basy.
- Jak działają dudy?
- Gracz wtłacza powietrze do worka, które wydostaje się przez piszczałki.
- Co to kapela ludowa?
- Mały zespół instrumentalny grający muzykę wiejską.
- Do czego dawniej służyły instrumenty ludowe?
- Towarzyszyły tańcom, weselom i uroczystościom.
- Gdzie dziś można usłyszeć instrumenty ludowe?
- W zespołach folklorystycznych.
- Jaki dźwięk wydają dudy?
- Charakterystyczny, ciągły dźwięk.
- Czy instrumenty ludowe grały głównie w miastach?
- Nie, głównie na wsiach.
- Jakim instrumentem są basy?
- Dużym instrumentem smyczkowym o niskim brzmieniu.
- Skąd bierze się powietrze w dudach?
- Grający wtłacza je do skórzanego worka.
- Gdzie dawniej grywała kapela ludowa?
- Na weselach i wiejskich zabawach.
- Jak przekazywano dawniej muzykę ludową?
- Ze słuchu, z pokolenia na pokolenie, bez nut.
Sprawdź się
1. W kapeli ludowej melodię prowadzą zwykle…
- Dudy
- Skrzypce ludowe
- Klocki drewniane
- Trójkąt
Pokaż odpowiedź
B. Skrzypce ludowe — Skrzypce ludowe grają główną melodię.
2. Kapela ludowa to…
- Duża orkiestra symfoniczna
- Mały zespół wiejski
- Chór operowy
- Zespół rockowy
Pokaż odpowiedź
B. Mały zespół wiejski — Grała na weselach i zabawach.
3. Dudy grają dźwięk…
- Krótki i urywany
- Ciągły, bez przerw na oddech
- Wyłącznie cichy
- Tylko na jednej wysokości przez cały utwór
Pokaż odpowiedź
B. Ciągły, bez przerw na oddech — Dzięki zapasowi powietrza melodia nie urywa się na oddech.
4. Zespół folklorystyczny to grupa, która…
- Gra wyłącznie muzykę współczesną
- Pielęgnuje tradycję ludową
- Buduje instrumenty
- Uczy gry na fortepianie
Pokaż odpowiedź
B. Pielęgnuje tradycję ludową — Występuje w strojach ludowych, z dawnym repertuarem.
5. Na cymbałach ludowych gra się:
- smyczkiem
- pałeczkami uderzającymi w struny
- dmuchając
- szarpiąc struny palcami obydwu rąk
Pokaż odpowiedź
B. pałeczkami uderzającymi w struny — Cymbały brzmią jasno i dzwoniąco.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami