Polskie instrumenty ludowe

Muzyka, klasa 2 · Instrumentoznawstwo

Najważniejsze w skrócie

W polskim folklorze grano na wielu ciekawych instrumentach: skrzypcach ludowych, basach (dużych, prostych instrumentach smyczkowych) i dudach — instrumencie z workiem powietrza.

Dudy to instrument, w którym gracz wtłacza powietrze do skórzanego worka, a ono wydostaje się przez piszczałki, wydając charakterystyczny, ciągły dźwięk.

Instrumenty ludowe grały głównie na wsiach, towarzysząc tańcom, weselom i innym uroczystościom — dziś można je usłyszeć w zespołach folklorystycznych.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Grajek z dudami
Dudziarz — obraz Hendricka ter Brugghena (1624) (Autor: Hendrick Ter Brugghen, Public domain, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Jaki instrument prowadzi melodię w kapeli ludowej?
Skrzypce ludowe.
Jaki instrument daje niski dźwięk w kapeli ludowej?
Basy.
Jak działają dudy?
Gracz wtłacza powietrze do worka, które wydostaje się przez piszczałki.
Co to kapela ludowa?
Mały zespół instrumentalny grający muzykę wiejską.
Do czego dawniej służyły instrumenty ludowe?
Towarzyszyły tańcom, weselom i uroczystościom.
Gdzie dziś można usłyszeć instrumenty ludowe?
W zespołach folklorystycznych.
Jaki dźwięk wydają dudy?
Charakterystyczny, ciągły dźwięk.
Czy instrumenty ludowe grały głównie w miastach?
Nie, głównie na wsiach.
Jakim instrumentem są basy?
Dużym instrumentem smyczkowym o niskim brzmieniu.
Skąd bierze się powietrze w dudach?
Grający wtłacza je do skórzanego worka.
Gdzie dawniej grywała kapela ludowa?
Na weselach i wiejskich zabawach.
Jak przekazywano dawniej muzykę ludową?
Ze słuchu, z pokolenia na pokolenie, bez nut.

Sprawdź się

1. W kapeli ludowej melodię prowadzą zwykle…

  1. Dudy
  2. Skrzypce ludowe
  3. Klocki drewniane
  4. Trójkąt
Pokaż odpowiedź

B. Skrzypce ludowe — Skrzypce ludowe grają główną melodię.

2. Kapela ludowa to…

  1. Duża orkiestra symfoniczna
  2. Mały zespół wiejski
  3. Chór operowy
  4. Zespół rockowy
Pokaż odpowiedź

B. Mały zespół wiejski — Grała na weselach i zabawach.

3. Dudy grają dźwięk…

  1. Krótki i urywany
  2. Ciągły, bez przerw na oddech
  3. Wyłącznie cichy
  4. Tylko na jednej wysokości przez cały utwór
Pokaż odpowiedź

B. Ciągły, bez przerw na oddech — Dzięki zapasowi powietrza melodia nie urywa się na oddech.

4. Zespół folklorystyczny to grupa, która…

  1. Gra wyłącznie muzykę współczesną
  2. Pielęgnuje tradycję ludową
  3. Buduje instrumenty
  4. Uczy gry na fortepianie
Pokaż odpowiedź

B. Pielęgnuje tradycję ludową — Występuje w strojach ludowych, z dawnym repertuarem.

5. Na cymbałach ludowych gra się:

  1. smyczkiem
  2. pałeczkami uderzającymi w struny
  3. dmuchając
  4. szarpiąc struny palcami obydwu rąk
Pokaż odpowiedź

B. pałeczkami uderzającymi w struny — Cymbały brzmią jasno i dzwoniąco.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami