Faktura — jednogłos, dwugłos, wielogłos

Muzyka, klasa 4 · Wiedza o muzyce

Najważniejsze w skrócie

Utwór jednogłosowy ma tylko jedną linię melodyczną — śpiewaną lub graną przez wszystkich razem, bez podziału na różne partie.

Utwór wielogłosowy ma kilka niezależnych linii melodycznych brzmiących jednocześnie — mogą to być różne głosy w chórze albo różne instrumenty w zespole.

Sposób, w jaki ułożone są głosy w utworze, nazywamy fakturą — może być prosta (jednogłos) albo bardzo rozbudowana (wielogłos, jak w chórze czterogłosowym).

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Co to utwór jednogłosowy?
Utwór z jedną linią melodyczną, śpiewaną lub graną przez wszystkich razem.
Co to utwór dwugłosowy?
Utwór z dwiema niezależnymi liniami melodycznymi.
Co to utwór wielogłosowy?
Utwór z trzema lub więcej niezależnymi liniami melodycznymi.
Co to faktura muzyczna?
Sposób ułożenia głosów w utworze.
Podaj przykład rozbudowanego wielogłosu.
Chór czterogłosowy.
Czy chorał gregoriański jest jednogłosowy czy wielogłosowy?
Jednogłosowy.
Czy różne instrumenty grające różne linie tworzą wielogłos?
Tak.
Czy faktura utworu może się zmieniać w trakcie jego trwania?
Tak.
Co to dwugłos?
Dwie niezależne linie melodyczne brzmiące jednocześnie.
Ile linii melodycznych ma chór czterogłosowy?
Cztery — sopran, alt, tenor i bas.
Co w muzyce oznacza słowo „głos"?
Jedną linię melodyczną, śpiewaną lub graną.
Jaka faktura jest najprostsza?
Jednogłos — jedna linia melodyczna.

Sprawdź się

1. Utwór jednogłosowy ma…

  1. Kilka niezależnych linii
  2. Jedną linię melodyczną
  3. Brak melodii
  4. Zawsze chór
Pokaż odpowiedź

B. Jedną linię melodyczną — Wszyscy wykonują jedną melodię i nie ma drugiego, samodzielnego głosu. Kilka niezależnych linii naraz to już wielogłos.

2. Chór czterogłosowy to przykład…

  1. Jednogłosu
  2. Dwugłosu
  3. Rozbudowanego wielogłosu
  4. Braku śpiewu
Pokaż odpowiedź

C. Rozbudowanego wielogłosu — To bardziej złożona forma wielogłosu.

3. Faktura utworu w trakcie jego trwania…

  1. Nigdy się nie zmienia
  2. Może się zmieniać
  3. Zmienia się co takt
  4. Zależy tylko od tempa
Pokaż odpowiedź

B. Może się zmieniać — Zwrotka bywa jednogłosowa, a refren wielogłosowy.

4. Słowo „głos" w muzyce oznacza…

  1. Barwę śpiewaka
  2. Jedną linię melodyczną
  3. Głośność utworu
  4. Rodzaj instrumentu
Pokaż odpowiedź

B. Jedną linię melodyczną — Głos może być też grany przez instrument.

5. Imitacja polega na tym, że:

  1. kolejny głos powtarza motyw po pierwszym
  2. wszyscy grają razem
  3. nikt nie powtarza
  4. melodia milknie
Pokaż odpowiedź

A. kolejny głos powtarza motyw po pierwszym — W imitacji drugi głos powtarza motyw pierwszego z opóźnieniem, tak jak w kanonie. Gdy wszyscy grają razem to samo, imitacji nie ma.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami