Fuga i kontrapunkt
Muzyka, klasa 6 · Wiedza o muzyce
Najważniejsze w skrócie
Fuga to rozwinięta forma polifoniczna, w której jeden temat wchodzi kolejno we wszystkich głosach, jak w kanonie, ale bardziej rozbudowana i swobodna.
Kontrapunkt to sztuka prowadzenia kilku melodii naraz tak, by brzmiały dobrze razem, choć każda jest samodzielna. To fundament muzyki polifonicznej.
Mistrzem fugi był Jan Sebastian Bach — jego zbiory Das Wohltemperierte Klavier i Sztuka fugi do dziś uczą kompozytorów, jak splatać głosy.
Ważne daty
- Temat fugi — melodia otwierająca utwór
- Odpowiedź — temat powtórzony w innym głosie
- Kontrapunkt — sztuka prowadzenia kilku melodii naraz
- J.S. Bach — mistrz fugi, barok
- Sztuka fugi — zbiór fug Bacha
Ważne postacie
- Jan Sebastian Bach — mistrz fugi i kontrapunktu
- Temat — melodia otwierająca fugę
- Odpowiedź — wejście tematu w kolejnym głosie
- Kontrapunkt — prowadzenie kilku melodii naraz
Pojęcia
- Co to fuga?
- Rozwinięta forma polifoniczna, w której temat wchodzi kolejno we wszystkich głosach.
- Co to kontrapunkt?
- Sztuka prowadzenia kilku samodzielnych melodii naraz.
- Kto jest mistrzem fugi?
- Jan Sebastian Bach.
- Jak nazywa się melodia otwierająca fugę?
- Temat.
- Co dzieje się, gdy temat pojawia się w drugim głosie?
- Nazywamy to odpowiedzią.
- Wymień zbiór fug Bacha.
- Sztuka fugi lub Das Wohltemperierte Klavier.
- Czym fuga różni się od prostego kanonu?
- Jest bardziej rozbudowana i swobodna w prowadzeniu głosów.
- Do jakiej epoki należy fuga jako forma?
- Rozkwitła w baroku.
- Jaki zbiór fug napisał Bach?
- Sztukę fugi.
- Co to wejście w fudze?
- Moment, w którym kolejny głos podejmuje temat.
- Ile głosów ma zwykle fuga?
- Od dwóch do pięciu.
- Jakie są głosy w fudze — równorzędne czy podporządkowane?
- Równorzędne — każdy prowadzi samodzielną linię.
Sprawdź się
1. Fuga jest formą…
- Homofoniczną
- Polifoniczną
- Monofoniczną
- Taneczną
Pokaż odpowiedź
B. Polifoniczną — Fuga opiera się na polifonii.
2. Kontrapunkt to…
- Głośna dynamika
- Prowadzenie kilku melodii naraz
- Rodzaj tańca
- Instrument dęty
Pokaż odpowiedź
B. Prowadzenie kilku melodii naraz — Kontrapunkt splata niezależne melodie.
3. Zbiór fug Bacha to…
- Cztery pory roku
- Sztuka fugi
- Dobrze nastrojony flet
- Msza h-moll
Pokaż odpowiedź
B. Sztuka fugi — To jedno z jego ostatnich dzieł.
4. Fuga rozkwitła w epoce…
- Romantyzmu
- Baroku
- Klasycyzmu
- Renesansu
Pokaż odpowiedź
B. Baroku — Później pisano ich znacznie mniej.
5. Augmentacja tematu to powtórzenie go:
- wolniej, w dłuższych wartościach
- szybciej
- ciszej
- w innej tonacji
Pokaż odpowiedź
A. wolniej, w dłuższych wartościach — Temat brzmi wtedy dostojniej.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami