Jak powstaje dźwięk
Muzyka, klasa 6 · Wiedza o muzyce
Najważniejsze w skrócie
Dźwięk powstaje, gdy coś drga — struna, membrana bębna, słup powietrza w rurze. Drgania rozchodzą się w powietrzu jako fale i docierają do naszego ucha.
Im szybciej coś drga, tym wyższy dźwięk słyszymy; im wolniej, tym niższy. Im mocniejsze drgania, tym głośniejszy dźwięk.
Rezonans to zjawisko, gdy jeden drgający obiekt pobudza do drgania inny — dzięki niemu pudło rezonansowe gitary czy skrzypiec wzmacnia i wzbogaca dźwięk struny.

Ważne daty
- Drganie — źródło każdego dźwięku
- Fala dźwiękowa — sposób rozchodzenia się drgań
- Szybkie drgania — wysoki dźwięk
- Wolne drgania — niski dźwięk
- Rezonans — wzmocnienie dźwięku przez pudło rezonansowe
Ważne postacie
- Drganie — źródło dźwięku
- Wysokość — zależy od szybkości drgań
- Głośność — zależy od siły drgań
- Pudło rezonansowe — wzmacnia dźwięk struny
Pojęcia
- Co jest źródłem każdego dźwięku?
- Drganie jakiegoś obiektu.
- Jak dźwięk dociera do naszego ucha?
- Jako fala dźwiękowa w powietrzu.
- Od czego zależy wysokość dźwięku?
- Od szybkości drgań.
- Od czego zależy głośność dźwięku?
- Od siły (amplitudy) drgań.
- Co to rezonans?
- Zjawisko, gdy jeden drgający obiekt pobudza do drgania inny.
- Do czego służy pudło rezonansowe gitary?
- Wzmacnia i wzbogaca dźwięk drgającej struny.
- Co drga w bębnie?
- Membrana.
- Co drga w instrumentach dętych?
- Słup powietrza wewnątrz rury.
- Co drga w skrzypcach?
- Struna pobudzana smyczkiem.
- Jaki dźwięk dają wolne drgania?
- Niski.
- Gdzie dźwięk się nie rozchodzi?
- W próżni — brak tam cząsteczek przenoszących drgania.
- Jaki wpływ na dźwięk ma pudło rezonansowe?
- Wzmacnia go dzięki rezonansowi.
Sprawdź się
1. Źródłem dźwięku jest zawsze…
- Cisza
- Drganie
- Światło
- Zapach
Pokaż odpowiedź
B. Drganie — Każdy dźwięk zaczyna się od drgania.
2. Rezonans to…
- Cisza absolutna
- Pobudzenie do drgań przez inny obiekt
- Rodzaj instrumentu
- Zapis nutowy
Pokaż odpowiedź
B. Pobudzenie do drgań przez inny obiekt — Tak działa np. pudło rezonansowe.
3. W bębnie drga…
- Struna
- Membrana
- Słup powietrza
- Metalowa płyta
Pokaż odpowiedź
B. Membrana — Uderzenie wprawia ją w ruch.
4. Rezonans…
- Osłabia dźwięk
- Wzmacnia dźwięk
- Zmienia rytm
- Zatrzymuje drgania
Pokaż odpowiedź
B. Wzmacnia dźwięk — Dlatego instrumenty mają pudła rezonansowe.
5. Dźwięk w powietrzu rozchodzi się z prędkością około:
- 340 m/s
- 34 m/s
- 3400 m/s
- 1 m/s
Pokaż odpowiedź
A. 340 m/s — Dlatego grzmot słychać po błyskawicy.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami