Jak powstaje dźwięk

Muzyka, klasa 6 · Wiedza o muzyce

Najważniejsze w skrócie

Dźwięk powstaje, gdy coś drga — struna, membrana bębna, słup powietrza w rurze. Drgania rozchodzą się w powietrzu jako fale i docierają do naszego ucha.

Im szybciej coś drga, tym wyższy dźwięk słyszymy; im wolniej, tym niższy. Im mocniejsze drgania, tym głośniejszy dźwięk.

Rezonans to zjawisko, gdy jeden drgający obiekt pobudza do drgania inny — dzięki niemu pudło rezonansowe gitary czy skrzypiec wzmacnia i wzbogaca dźwięk struny.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Mechaniczny metronom z wahadłem
Metronom — wahadło wybija równe uderzenia (Autor: Vincent Quach ( Invincible ), CC BY-SA 3.0, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Co jest źródłem każdego dźwięku?
Drganie jakiegoś obiektu.
Jak dźwięk dociera do naszego ucha?
Jako fala dźwiękowa w powietrzu.
Od czego zależy wysokość dźwięku?
Od szybkości drgań.
Od czego zależy głośność dźwięku?
Od siły (amplitudy) drgań.
Co to rezonans?
Zjawisko, gdy jeden drgający obiekt pobudza do drgania inny.
Do czego służy pudło rezonansowe gitary?
Wzmacnia i wzbogaca dźwięk drgającej struny.
Co drga w bębnie?
Membrana.
Co drga w instrumentach dętych?
Słup powietrza wewnątrz rury.
Co drga w skrzypcach?
Struna pobudzana smyczkiem.
Jaki dźwięk dają wolne drgania?
Niski.
Gdzie dźwięk się nie rozchodzi?
W próżni — brak tam cząsteczek przenoszących drgania.
Jaki wpływ na dźwięk ma pudło rezonansowe?
Wzmacnia go dzięki rezonansowi.

Sprawdź się

1. Źródłem dźwięku jest zawsze…

  1. Cisza
  2. Drganie
  3. Światło
  4. Zapach
Pokaż odpowiedź

B. Drganie — Każdy dźwięk zaczyna się od drgania.

2. Rezonans to…

  1. Cisza absolutna
  2. Pobudzenie do drgań przez inny obiekt
  3. Rodzaj instrumentu
  4. Zapis nutowy
Pokaż odpowiedź

B. Pobudzenie do drgań przez inny obiekt — Tak działa np. pudło rezonansowe.

3. W bębnie drga…

  1. Struna
  2. Membrana
  3. Słup powietrza
  4. Metalowa płyta
Pokaż odpowiedź

B. Membrana — Uderzenie wprawia ją w ruch.

4. Rezonans…

  1. Osłabia dźwięk
  2. Wzmacnia dźwięk
  3. Zmienia rytm
  4. Zatrzymuje drgania
Pokaż odpowiedź

B. Wzmacnia dźwięk — Dlatego instrumenty mają pudła rezonansowe.

5. Dźwięk w powietrzu rozchodzi się z prędkością około:

  1. 340 m/s
  2. 34 m/s
  3. 3400 m/s
  4. 1 m/s
Pokaż odpowiedź

A. 340 m/s — Dlatego grzmot słychać po błyskawicy.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami