Orkiestra dęta
Muzyka, klasa 7 · Instrumentoznawstwo
Najważniejsze w skrócie
Orkiestra dęta składa się głównie z instrumentów dętych (drewnianych i blaszanych) oraz perkusji — bez smyczków. Gra na paradach, festynach i uroczystościach plenerowych.
W Polsce orkiestry dęte mają długą tradycję przy strażach pożackich, kopalniach i miejscowych domach kultury — grają hymny, marsze i utwory rozrywkowe.
Marsz to podstawowy gatunek repertuaru orkiestry dętej — równy, energiczny rytm, pisany na cztery, ułatwiający wspólny krok maszerujących muzyków.

Ważne daty
- Orkiestra dęta — instrumenty dęte i perkusja, bez smyczków
- Marsz — podstawowy gatunek repertuaru
- Parada — typowe miejsce występu orkiestry dętej
- Straż pożarna — tradycyjny opiekun orkiestr dętych w Polsce
- Dom kultury — miejsce prób i występów orkiestry
Ważne postacie
- Trąbka — instrument prowadzący melodię
- Perkusja — wyznacza marszowy rytm
- Klarnet — instrument dęty drewniany
- Orkiestra strażacka — tradycja polskich orkiestr dętych
Pojęcia
- Z czego składa się orkiestra dęta?
- Głównie z instrumentów dętych i perkusji, bez smyczków.
- Gdzie zwykle gra orkiestra dęta?
- Na paradach, festynach i uroczystościach plenerowych.
- Jaki gatunek jest podstawą repertuaru orkiestry dętej?
- Marsz.
- Przy jakich instytucjach działają tradycyjnie polskie orkiestry dęte?
- Przy strażach pożarnych, kopalniach i domach kultury.
- Na jaki takt pisany jest zwykle marsz?
- Na cztery (4/4).
- Dlaczego marsz ułatwia wspólne maszerowanie?
- Ma równy, energiczny rytm.
- Jaki instrument dęty blaszany prowadzi zwykle melodię?
- Trąbka.
- Czy orkiestra dęta ma smyczki?
- Nie, opiera się na instrumentach dętych i perkusji.
- Co to hejnał?
- Krótki sygnał grany na instrumencie dętym.
- Jaką rolę pełni perkusja w orkiestrze dętej?
- Utrzymuje równy krok i tempo.
- Wymień instrument dęty drewniany z orkiestry dętej.
- Klarnet.
- Dlaczego orkiestra dęta dobrze brzmi w plenerze?
- Bo instrumenty dęte i perkusja niosą głośno, bez nagłośnienia.
Sprawdź się
1. Orkiestra dęta nie zawiera…
- Trąbek
- Klarnetów
- Smyczków
- Perkusji
Pokaż odpowiedź
C. Smyczków — Opiera się na instrumentach dętych i perkusji.
2. Marsz zwykle pisany jest na takt…
- 3/4
- 4/4
- 6/8
- 5/4
Pokaż odpowiedź
B. 4/4 — Cztery ćwierćnuty ułatwiają maszerowanie.
3. Orkiestra dęta składa się z…
- Smyczków i perkusji
- Dętych drewnianych, blaszanych i perkusji
- Wyłącznie trąbek
- Chóru i organów
Pokaż odpowiedź
B. Dętych drewnianych, blaszanych i perkusji — Klarnety, trąbki, puzony, tuby i bębny.
4. Perkusja w orkiestrze dętej…
- Prowadzi melodię
- Utrzymuje równy krok
- Zastępuje trąbki
- Nie występuje
Pokaż odpowiedź
B. Utrzymuje równy krok — To one pilnują tempa marszu.
5. Osobę prowadzącą orkiestrę dętą nazywamy:
- kapelmistrzem
- koncertmistrzem
- suflerem
- aranżerem
Pokaż odpowiedź
A. kapelmistrzem — Prowadzi próby i występy zespołu.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami