Zaawansowany zapis nutowy
Muzyka, klasa 7 · Notacja
Najważniejsze w skrócie
Poza podstawowymi wartościami nut istnieją triole (trzy dźwięki w czasie dwóch) i wartości kropkowane wydłużające nutę o połowę jej długości.
Znaki dynamiki (piano, forte, crescendo, diminuendo) i artykulacji (staccato, legato) precyzyjnie opisują, jak grać dany fragment — nie tylko co grać.
Znaki przy kluczu (krzyżyki i bemole) informują o tonacji utworu na cały czas jego trwania, a znaki przygodne zmieniają pojedynczy dźwięk tylko w danym takcie.
Ważne daty
- Triola — trzy dźwięki w czasie dwóch
- Nuta kropkowana — wydłużona o połowę wartości
- Crescendo — stopniowo coraz głośniej
- Diminuendo — stopniowo coraz ciszej
- Znak przygodny — zmienia dźwięk tylko w danym takcie
Ważne postacie
- Triola — trzy dźwięki zamiast dwóch
- Nuta kropkowana — dłuższa o połowę
- Crescendo — coraz głośniej
- Diminuendo — coraz ciszej
Pojęcia
- Co to triola?
- Trzy dźwięki grane w czasie, w którym zwykle mieszczą się dwa.
- Co robi kropka przy nucie?
- Wydłuża jej wartość o połowę.
- Co oznacza crescendo?
- Stopniowe zwiększanie głośności.
- Co oznacza diminuendo?
- Stopniowe zmniejszanie głośności.
- Co to staccato?
- Krótkie, urywane granie dźwięków.
- Co to legato?
- Płynne, łączone granie dźwięków.
- Do czego służą znaki przy kluczu?
- Informują o tonacji utworu przez cały jego czas trwania.
- Czym różni się znak przygodny od znaku przy kluczu?
- Działa tylko w danym takcie, nie przez cały utwór.
- Co oznacza piano, a co forte?
- Piano — cicho, forte — głośno.
- Ile trwa nuta kropkowana?
- O połowę dłużej niż nuta bez kropki.
- Jak długo obowiązuje znak przygodny?
- Do końca taktu, w którym się pojawił.
- Co określają znaki artykulacji?
- Sposób wydobycia dźwięku, np. staccato albo legato.
Sprawdź się
1. Triola to…
- Dwa dźwięki zamiast trzech
- Trzy dźwięki w czasie dwóch
- Cztery dźwięki naraz
- Pauza
Pokaż odpowiedź
B. Trzy dźwięki w czasie dwóch — Trzy równe dźwięki w miejscu dwóch.
2. Znaki przy kluczu informują o…
- Tempie utworu
- Tonacji utworu
- Głośności
- Artykulacji
Pokaż odpowiedź
B. Tonacji utworu — Obowiązują przez cały utwór, chyba że są znaki przygodne.
3. Nuta kropkowana trwa…
- Krócej o połowę
- O połowę dłużej
- Dwa razy krócej
- Tyle samo
Pokaż odpowiedź
B. O połowę dłużej — Półnuta z kropką trwa jak trzy ćwierćnuty.
4. Forte oznacza granie…
- Cicho
- Głośno
- Wolno
- Płynnie
Pokaż odpowiedź
B. Głośno — Fortissimo to jeszcze głośniej.
5. Klucz altowy stosuje się w partiach:
- fletu
- altówki
- trąbki
- perkusji
Pokaż odpowiedź
B. altówki — Nuty mieszczą się dzięki temu na pięciolinii.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami