Światło i cień

Plastyka, klasa 3 · Środki wyrazu

Najważniejsze w skrócie

Przedmiot oświetlony z jednej strony ma jasną stronę (bliżej światła) i ciemną stronę (dalej od światła) — to pomaga pokazać, że jest bryłą, a nie płaskim kształtem.

Cień własny to ciemna część samego przedmiotu, a cień rzucony to ciemny kształt, który przedmiot odbija na podłożu obok siebie.

Rysując kulę z cieniowaniem, najciemniejsze miejsce jest po przeciwnej stronie niż światło, a najjaśniejsze — tam, gdzie światło pada wprost.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Obraz z postaciami w mroku oświetlonymi smugą światła
Caravaggio, „Powołanie św. Mateusza" — mistrz światłocienia (Autor: Gleb Simonov, CC0, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Co to strona jasna przedmiotu?
Część bliżej źródła światła.
Co to strona ciemna przedmiotu?
Część dalej od źródła światła.
Co to cień własny?
Ciemna część samego przedmiotu.
Co to cień rzucony?
Ciemny kształt, który przedmiot odbija na podłożu.
Co to cieniowanie?
Technika pokazania światła i cienia kreską.
Gdzie na kuli jest najciemniejsze miejsce?
Po przeciwnej stronie niż źródło światła.
Po co pokazujemy światło i cień na rysunku?
By przedmiot wyglądał jak bryła, a nie płaski kształt.
Czy cień rzucony znajduje się na samym przedmiocie, czy obok niego?
Obok niego, na podłożu.
Co to źródło światła?
Miejsce, z którego pada światło na przedmiot.
Od czego zależy kierunek cienia rzuconego?
Od położenia źródła światła.
Jak wygląda rysunek bez cieniowania?
Płasko — widać kształt, ale nie bryłę.
Jak cieniujemy ołówkiem?
Stopniowo, warstwami, od jasnego do ciemnego.

Sprawdź się

1. Strona jasna przedmiotu to część…

  1. Dalej od źródła światła
  2. Bliżej źródła światła
  3. Zawsze na dole
  4. Bez znaczenia
Pokaż odpowiedź

B. Bliżej źródła światła — To ta część, na którą pada światło wprost.

2. Cieniowanie służy do…

  1. Pokazania koloru przedmiotu
  2. Pokazania światła i cienia
  3. Pokazania zapachu
  4. Pokazania dźwięku
Pokaż odpowiedź

B. Pokazania światła i cienia — To technika budowania wrażenia bryły.

3. Źródło światła to…

  1. Cień padający na podłogę w pokoju
  2. Miejsce, z którego pada światło
  3. Najjaśniejszy kolor farby
  4. Rodzaj kredki
Pokaż odpowiedź

B. Miejsce, z którego pada światło — Jego położenie decyduje o układzie świateł i cieni.

4. Cieniowanie ołówkiem wykonujemy…

  1. Od razu najciemniej, jedną warstwą
  2. Stopniowo, od jasnego do ciemnego
  3. Jedną mocną kreską
  4. Tylko gumką
Pokaż odpowiedź

B. Stopniowo, od jasnego do ciemnego — Łatwiej dołożyć ciemności, niż ją usunąć.

5. Półcień znajduje się:

  1. między światłem a cieniem
  2. poza rysowanym przedmiotem
  3. w najjaśniejszym punkcie
  4. na tle
Pokaż odpowiedź

A. między światłem a cieniem — Dzięki niemu forma wygląda miękko.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami