Fresk — malarstwo na mokrym tynku

Plastyka, klasa 5 · Wiedza o sztuce

Najważniejsze w skrócie

Fresk to technika malowania na świeżym, wilgotnym tynku — pigmenty wsiąkają w tynk i po wyschnięciu stają się jego trwałą częścią, nie tylko powierzchowną warstwą.

Malarz freskowy musi pracować szybko, bo tynk wysycha w ciągu kilku godzin — dlatego duże kompozycje malowano fragmentami, dzień po dniu.

Freski zdobiły ściany i sufity kościołów oraz pałaców przez wieki — najsłynniejszym przykładem jest sufit Kaplicy Sykstyńskiej, namalowany przez Michała Anioła.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Fresk z dwiema wyciągniętymi ku sobie dłońmi
Michał Anioł, „Stworzenie Adama" — fresk w Kaplicy Sykstyńskiej (Autor: Michelangelo, Public domain, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Co to fresk?
Technika malowania na świeżym, wilgotnym tynku.
Dlaczego malarz freskowy musi pracować szybko?
Bo tynk wysycha w ciągu kilku godzin.
Jak malowano duże kompozycje freskowe?
Fragmentami, dzień po dniu.
Kto namalował słynny fresk w Kaplicy Sykstyńskiej?
Michał Anioł.
Dlaczego fresk jest bardzo trwały?
Bo pigment staje się trwałą częścią tynku, nie tylko powierzchowną warstwą.
Gdzie często malowano freski w przeszłości?
Na ścianach i sufitach kościołów oraz pałaców.
Co robi malarz freskowy z pigmentem?
Nakłada go na wilgotny tynk, żeby w niego wsiąkł.
Czy fresk maluje się na suchej, czy mokrej powierzchni?
Na mokrej, świeżej powierzchni tynku.
Gdzie znajduje się Kaplica Sykstyńska?
W Watykanie.
Co trzeba mieć gotowe przed malowaniem fresku?
Dokładny rysunek całej kompozycji.
Co zrobić z błędem na już wyschniętym tynku?
Skuć fragment i położyć nowy tynk.
Na jakiej części Kaplicy Sykstyńskiej malował Michał Anioł?
Na suficie, czyli sklepieniu.

Sprawdź się

1. Fresk to technika malowania na…

  1. Suchym płótnie
  2. Świeżym, wilgotnym tynku
  3. Papierze
  4. Szkle
Pokaż odpowiedź

B. Świeżym, wilgotnym tynku — To jego podstawowa definicja.

2. Słynny fresk w Kaplicy Sykstyńskiej namalował…

  1. Leonardo da Vinci
  2. Michał Anioł
  3. Jan Matejko
  4. Vincent van Gogh
Pokaż odpowiedź

B. Michał Anioł — To jedno z najsłynniejszych dzieł malarstwa freskowego.

3. Fragment tynku przygotowany na jeden dzień pracy malowano…

  1. Przez cały tydzień
  2. W całości tego samego dnia
  3. Po wyschnięciu
  4. Dopiero następnego roku
Pokaż odpowiedź

B. W całości tego samego dnia — Niezamalowany fragment trzeba było skuć.

4. Poprawka na wyschniętym tynku…

  1. Jest bardzo prosta
  2. Wymaga skucia fragmentu
  3. Polega na zamalowaniu bielą
  4. Nie jest możliwa w ogóle
Pokaż odpowiedź

B. Wymaga skucia fragmentu — Dlatego malarz musiał być pewny każdego pociągnięcia.

5. Dzienna działka to:

  1. fragment tynku na jeden dzień pracy
  2. przerwa obiadowa
  3. rodzaj farby
  4. szablon
Pokaż odpowiedź

A. fragment tynku na jeden dzień pracy — Nakłada się tyle, ile da się zamalować.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami