Łańcuchy pokarmowe
Przyroda, klasa 4 · Środowiska życia
Najważniejsze w skrócie
Łańcuch pokarmowy pokazuje, kto kogo zjada. Zaczyna się od producenta — rośliny, która sama wytwarza pokarm ze światła. Dalej są konsumenci: roślinożercy, a po nich mięsożercy. Na końcu pracują destruenci, czyli grzyby i bakterie rozkładające martwe szczątki.
Strzałka w łańcuchu pokazuje kierunek przepływu pokarmu i energii — od zjadanego do zjadającego. Na przykład: trawa → zając → lis. W przyrodzie łańcuchy krzyżują się i tworzą sieć pokarmową.
Usunięcie jednego ogniwa zaburza całą sieć. Gdy zabraknie roślinożerców, drapieżniki nie mają co jeść; gdy zabraknie drapieżników, roślinożercy nadmiernie się mnożą i niszczą roślinność.

Pojęcia
- Co to jest łańcuch pokarmowy?
- Ciąg organizmów, w którym każdy jest pokarmem dla następnego.
- Kto jest producentem?
- Roślina — wytwarza pokarm sama, w fotosyntezie.
- Kto to konsument I rzędu?
- Roślinożerca, który zjada producenta.
- Kto to konsument II rzędu?
- Zwierzę, które zjada roślinożercę.
- Kim są destruenci?
- Grzyby i bakterie rozkładające martwe szczątki.
- Co pokazuje strzałka w łańcuchu pokarmowym?
- Kierunek przepływu pokarmu i energii — od zjadanego do zjadającego.
- Podaj przykład łańcucha z łąki.
- Trawa → konik polny → żaba → bocian.
- Podaj przykład łańcucha z lasu.
- Żołądź → mysz → lis.
- Co to jest sieć pokarmowa?
- Wiele powiązanych ze sobą łańcuchów pokarmowych.
- Skąd bierze się energia w łańcuchu pokarmowym?
- Ze Słońca — rośliny zamieniają ją na pokarm.
- Co się stanie, gdy zabraknie drapieżników?
- Roślinożerców będzie za dużo i zniszczą roślinność.
- Dlaczego destruenci są potrzebni?
- Zwracają do gleby składniki mineralne potrzebne roślinom.
Sprawdź się
1. Od kogo zaczyna się łańcuch pokarmowy?
- Od drapieżnika
- Od rośliny (producenta)
- Od grzyba
- Od człowieka
Pokaż odpowiedź
B. Od rośliny (producenta) — Rośliny wytwarzają pokarm z energii Słońca.
2. Co oznacza strzałka w zapisie łańcucha?
- Kto kogo zjada — od zjadanego do zjadającego
- Kolejność alfabetyczną
- Wielkość zwierzęcia
- Miejsce życia
Pokaż odpowiedź
A. Kto kogo zjada — od zjadanego do zjadającego — Strzałka pokazuje przepływ energii.
3. Co to jest sieć pokarmowa?
- Jeden długi łańcuch
- Wiele połączonych łańcuchów
- Lista zwierząt lasu
- Pułapka na ryby
Pokaż odpowiedź
B. Wiele połączonych łańcuchów — W naturze łańcuchy się przeplatają.
4. Dlaczego drapieżników jest mniej niż roślinożerców?
- Bo są mniejsze
- Bo na każdym kolejnym poziomie energii jest coraz mniej
- Bo szybciej się rozmnażają
- Bo żyją krócej
Pokaż odpowiedź
B. Bo na każdym kolejnym poziomie energii jest coraz mniej — Część energii zużywa się na każdym poziomie.
5. Co stanie się z roślinnością, gdy zabraknie drapieżników?
- Rozrośnie się bez ograniczeń
- Zostanie nadmiernie wyjedzona przez roślinożerców
- Zmieni kolor
- Nic się nie stanie
Pokaż odpowiedź
B. Zostanie nadmiernie wyjedzona przez roślinożerców — Drapieżniki utrzymują liczebność roślinożerców w ryzach.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami