Orientacja w terenie
Przyroda, klasa 4 · Mapa i kierunki
Najważniejsze w skrócie
Kierunki świata to: północ (N), południe (S), wschód (E) i zachód (W). Wschód to strona, po której rano wschodzi Słońce, a zachód — po której zachodzi wieczorem. W południe Słońce jest najwyżej i wskazuje południe. Kierunki wyznaczamy kompasem — jego igła zawsze wskazuje północ.
Teren przedstawiamy na planie i mapie — to widok z góry, pomniejszony. Skala mówi, ile razy obiekty zostały pomniejszone. Na mapie używamy znaków (legendy), a góra mapy to zwykle północ. Plan pokazuje mały obszar (np. osiedle), a mapa — większy (np. kraj).

Pojęcia
- Kierunki główne
- Północ (N), południe (S), wschód (E), zachód (W).
- Igła kompasu
- Zawsze wskazuje północ.
- Mapa
- Pomniejszony widok terenu z góry, ze znakami (legendą).
- Skala
- Informuje, ile razy teren pomniejszono na mapie.
- Legenda
- Objaśnienie znaków użytych na mapie.
- Wschód Słońca
- Następuje po stronie wschodniej (rano).
- Kierunki pośrednie
- Północny wschód, południowy wschód, południowy zachód i północny zachód.
- Plan
- Rysunek małego obszaru widzianego z góry, na przykład osiedla lub pokoju.
- Widnokrąg (horyzont)
- Linia, na której niebo zdaje się stykać z ziemią.
- Południe słoneczne
- Chwila, gdy Słońce jest najwyżej i wskazuje kierunek południowy.
- Niebieski kolor na mapie
- Oznacza wodę: rzeki, jeziora i morza.
- Zielony kolor na mapie
- Oznacza niziny, czyli tereny nisko położone.
Sprawdź się
1. Po której stronie rano wschodzi Słońce?
- na zachodzie
- na północy
- na południu
- na wschodzie
Pokaż odpowiedź
D. na wschodzie — Słońce wschodzi na wschodzie.
2. Co objaśnia znaki na mapie?
- skala mapy
- tytuł
- legenda
- ramka
Pokaż odpowiedź
C. legenda — Legenda tłumaczy znaki mapy.
3. Kiedy Słońce znajduje się najwyżej na niebie?
- wcześnie rano
- wieczorem
- w południe
- w nocy
Pokaż odpowiedź
C. w południe — W południe Słońce jest najwyżej i wskazuje kierunek południowy.
4. Co pokaże plan, a nie mapa całej Polski?
- cały kraj
- osiedle
- kontynent
- świat
Pokaż odpowiedź
B. osiedle — Plan przedstawia mały obszar, na przykład osiedle albo park.
5. Szedłeś cały czas na zachód. W którą stronę wrócisz do domu?
- na zachód
- na wschód
- na północ
- na południe
Pokaż odpowiedź
B. na wschód — Wracamy w kierunku przeciwnym, czyli na wschód.
Więcej pytań — razem 51 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami