Ziemia i Słońce

Przyroda, klasa 4 · Nasza planeta

Najważniejsze w skrócie

Ziemia jest planetą i wykonuje dwa ruchy. Ruch obrotowy to obrót wokół własnej osi — trwa jedną dobę, czyli 24 godziny, i powoduje następstwo dnia i nocy. Ruch obiegowy to krążenie wokół Słońca — trwa rok, czyli około 365 dni, i razem z nachyleniem osi Ziemi powoduje pory roku.

Słońce to gwiazda — świeci własnym światłem. Księżyc jest naturalnym satelitą Ziemi i sam nie świeci; widzimy go, bo odbija światło słoneczne. Dlatego Księżyc zmienia wygląd: nów, pierwsza kwadra, pełnia, ostatnia kwadra.

Kiedy Słońce jest wysoko, cienie są krótkie; rano i wieczorem, gdy Słońce jest nisko, cienie są długie. W południe Słońce jest po stronie południowej, a cień pada na północ — po cieniu można wyznaczyć kierunki.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Ziemia widziana z kosmosu
Ziemia z kosmosu (Autor: EUMETSAT, Attribution, źródło)

Pojęcia

Jak długo trwa ruch obrotowy Ziemi?
Jedną dobę, czyli 24 godziny.
Co powoduje ruch obrotowy?
Następstwo dnia i nocy.
Jak długo trwa ruch obiegowy Ziemi?
Rok, czyli około 365 dni.
Co powoduje ruch obiegowy?
Następstwo pór roku.
Czym jest Słońce?
Gwiazdą — świeci własnym światłem.
Czy Księżyc świeci własnym światłem?
Nie — odbija światło Słońca.
Czym jest Księżyc dla Ziemi?
Naturalnym satelitą.
Wymień fazy Księżyca.
Nów, pierwsza kwadra, pełnia, ostatnia kwadra.
Kiedy cienie są najkrótsze?
W południe, gdy Słońce jest najwyżej.
W którą stronę pada cień w południe?
Na północ.
Ile dni ma rok przestępny?
366 dni.
Wokół czego krąży Ziemia?
Wokół Słońca.

Sprawdź się

1. Ruch obrotowy Ziemi trwa:

  1. godzinę
  2. dobę
  3. miesiąc
  4. rok
Pokaż odpowiedź

B. dobę — Doba to 24 godziny.

2. Pory roku powstają dzięki:

  1. ruchowi obrotowemu
  2. ruchowi obiegowemu i nachyleniu osi
  3. fazom Księżyca
  4. wiatrom
Pokaż odpowiedź

B. ruchowi obiegowemu i nachyleniu osi — Nachylona oś powoduje różne nasłonecznienie.

3. Pełnia to faza, w której Księżyc:

  1. jest niewidoczny
  2. widoczny w całości
  3. widoczny w połowie
  4. zakrywa Słońce
Pokaż odpowiedź

B. widoczny w całości — Widzimy całą oświetloną tarczę.

4. W południe cień pada na:

  1. północ
  2. południe
  3. wschód
  4. zachód
Pokaż odpowiedź

A. północ — Słońce jest wtedy na południu.

5. Kiedy dzień jest najdłuższy w Polsce?

  1. zimą
  2. latem
  3. jesienią
  4. zawsze tak samo
Pokaż odpowiedź

B. latem — Najdłuższy dzień przypada na początek lata.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami