Mierzenie i wymiarowanie

Technika, klasa 4 · Dokumentacja techniczna

Najważniejsze w skrócie

Podstawową jednostką długości na rysunku technicznym jest milimetr. Wymiarów na rysunku nie zapisujemy z jednostką — sama liczba oznacza milimetry. Dzięki temu rysunek jest czytelny w każdym kraju.

Wymiar zapisujemy nad linią wymiarową, zakończoną strzałkami. Linie wymiarowe są cienkie i nie mogą przecinać się z liniami rysunku. Linia pomocnicza wychodzi z krawędzi przedmiotu i wystaje nieco poza strzałkę.

Przy pomiarze zawsze odczytujemy wartość na wprost podziałki, nie pod kątem — inaczej popełniamy błąd paralaksy. Miarkę przykładamy od zera, a nie od krawędzi obudowy.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Suwmiarka z podziałką
Suwmiarka — mierzy z dokładnością do dziesiątych części milimetra (Autor: ArtMechanic, CC BY-SA 3.0, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Jaka jednostka obowiązuje na rysunku technicznym?
Milimetr — i nie zapisujemy jej przy liczbie.
Co oznacza symbol Ø?
Średnicę.
Co oznacza symbol R przy wymiarze?
Promień.
Ile milimetrów ma metr?
1000 mm.
Czym zakończona jest linia wymiarowa?
Strzałkami.
Co to jest błąd paralaksy?
Błąd odczytu przy patrzeniu pod kątem.
Od czego przykładamy miarkę?
Od kreski zero, nie od krawędzi obudowy.
Jakie kąty ma ekierka?
90° i 45° albo 90°, 30° i 60°.
Ile centymetrów ma metr?
100 cm, czyli 1000 mm.
Co oznacza skala 1:5?
Rysunek jest pięć razy mniejszy od przedmiotu.
Co można zmierzyć suwmiarką?
Wymiar zewnętrzny, wewnętrzny i głębokość.
Jak trzymamy oko przy odczycie miarki?
Prostopadle do podziałki — inaczej powstaje błąd paralaksy.

Sprawdź się

1. Jednostką wymiarów na rysunku technicznym jest:

  1. centymetr
  2. milimetr
  3. metr
  4. cal
Pokaż odpowiedź

B. milimetr — Na rysunku zapisujemy milimetry bez symbolu jednostki.

2. Linia wymiarowa jest zakończona:

  1. kropkami
  2. strzałkami
  3. kółkami
  4. krzyżykami
Pokaż odpowiedź

B. strzałkami — Strzałki pokazują, między czym mierzymy.

3. Skala 1:5 oznacza, że rysunek jest…

  1. Pięć razy większy
  2. Pięć razy mniejszy
  3. Naturalny
  4. Bez skali
Pokaż odpowiedź

B. Pięć razy mniejszy — 1:5 — przedmiot narysowano pięć razy mniejszy.

4. Liczbę wymiarową zapisujemy tak, by dało się ją odczytać…

  1. Od dołu lub od prawej strony
  2. Do góry nogami
  3. Tylko z lewej
  4. Z każdej strony inaczej
Pokaż odpowiedź

A. Od dołu lub od prawej strony — Wymiary czytamy od dołu arkusza lub od jego prawej strony.

5. Symbol R przy wymiarze oznacza:

  1. Promień
  2. Średnicę
  3. Grubość
  4. Skalę
Pokaż odpowiedź

A. Promień — R to promień, a przekreślone kółko Ø to średnica.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami