Obróbka papieru — cięcie, gięcie, klejenie
Technika, klasa 4 · Technologia wytwarzania
Najważniejsze w skrócie
Papier ma kierunek włókien. Wzdłuż włókien zagina się i rwie równo, w poprzek — nierówno i z oporem. Przed składaniem większych arkuszy warto sprawdzić kierunek, delikatnie zginając róg w obu kierunkach.
Grubą tekturę tniemy nożem introligatorskim po linijce metalowej, na podkładce, ostrzem od siebie. Cienki papier — nożyczkami. Zagięcie w tekturze robimy najpierw biguje (nacinając lekko powierzchnię), dzięki czemu krawędź jest prosta i się nie łamie.
Do klejenia papieru używamy kleju w sztyfcie lub kleju introligatorskiego — nie za dużo, bo papier faluje. Elementy dociskamy i zostawiamy pod obciążeniem do wyschnięcia.
Ważne daty
- Gramatura — masa 1 m² papieru w gramach
- 80 g/m² — zwykły papier do drukarki
- 160–250 g/m² — brystol, karton
- > 250 g/m² — tektura
- Bigowanie — nacięcie ułatwiające równe zagięcie
Ważne postacie
- Nożyczki — cienki papier i krzywizny
- Nóż introligatorski — tektura, cięcie po linijce
- Linijka metalowa — prowadnica noża, nie plastikowa
- Klej introligatorski — łączenie papieru bez falowania
Pojęcia
- Co to jest gramatura papieru?
- Masa jednego metra kwadratowego w gramach.
- Jaką gramaturę ma zwykły papier do drukarki?
- Około 80 g/m².
- Co to jest bigowanie?
- Lekkie nacięcie ułatwiające równe zagięcie.
- Jakiej linijki używamy do cięcia nożem?
- Metalowej — plastikową nóż uszkodzi.
- Dlaczego papier faluje po klejeniu?
- Bo użyto za dużo kleju i włókna napęczniały.
- Jak sprawdzić kierunek włókien?
- Zginając róg w dwóch kierunkach — łatwiej idzie wzdłuż włókien.
- Od jakiej gramatury mówimy o tekturze?
- Powyżej około 250 g/m².
- W którą stronę prowadzimy ostrze noża?
- Zawsze od siebie.
- Czym tniemy grubą tekturę?
- Nożem introligatorskim po metalowej linijce.
- Co kładziemy pod cięty materiał?
- Podkładkę do cięcia.
- Kiedy wykonujemy bigowanie?
- Przed zagięciem — daje równy kant.
- Jak suszymy sklejone arkusze?
- Pod dociskiem, np. pod książką.
Sprawdź się
1. Gramatura papieru to:
- grubość w mm
- masa 1 m² w gramach
- liczba arkuszy
- wielkość arkusza
Pokaż odpowiedź
B. masa 1 m² w gramach — Gramatura mówi, ile waży jeden metr kwadratowy papieru, i podajemy ją w gramach na metr kwadratowy. Grubość mierzona w milimetrach to zupełnie inna wielkość.
2. Do cięcia nożem używamy linijki:
- plastikowej
- drewnianej
- metalowej
- gumowej
Pokaż odpowiedź
C. metalowej — Metalowa linijka nie ulega uszkodzeniu przez ostrze.
3. Pod cięty materiał kładziemy…
- Kartkę
- Podkładkę do cięcia
- Nic
- Szmatkę
Pokaż odpowiedź
B. Podkładkę do cięcia — Podkładka samoregenerująca chroni stół i tępi ostrze wolniej.
4. Sklejone arkusze najlepiej…
- Suszyć na kaloryferze
- Docisnąć np. książką do wyschnięcia
- Zginać od razu
- Zwinąć w rulon
Pokaż odpowiedź
B. Docisnąć np. książką do wyschnięcia — Docisk zapobiega falowaniu papieru podczas schnięcia.
5. Bigowanie stosujemy, aby:
- Skleić elementy
- Karton równo się zginał
- Wyciąć otwór
- Pomalować papier
Pokaż odpowiedź
B. Karton równo się zginał — Bez bigowania gruby karton pęka na zgięciu.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami