Biologia jako nauka

Biologia, klasa 5 · Podstawy biologii

Najważniejsze w skrócie

Biologia to nauka o życiu. Bada organizmy: ich budowę, czynności życiowe, pochodzenie i zależności ze środowiskiem. Nazwa pochodzi z greki — bios znaczy życie, logos znaczy nauka. Biologia należy do nauk przyrodniczych, bo swoje twierdzenia opiera na obserwacjach i doświadczeniach, które inni badacze mogą powtórzyć.

Biologia dzieli się na dziedziny. Botanika bada rośliny, zoologia zwierzęta, mikologia grzyby, mikrobiologia organizmy widoczne dopiero pod mikroskopem. Anatomia opisuje budowę wewnętrzną, fizjologia — czynności życiowe, genetyka — dziedziczenie cech, ekologia — zależności między organizmami a środowiskiem. Wiedzę czerpiemy z podręczników, atlasów, kluczy do oznaczania i stron instytucji naukowych, a nie z przypadkowych wpisów w internecie.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Pojęcia

Biologia
Nauka o życiu: o budowie organizmów, ich czynnościach życiowych i zależnościach ze środowiskiem.
Skąd pochodzi nazwa „biologia”?
Z greki: bios — życie, logos — nauka.
Botanika
Dziedzina biologii badająca rośliny.
Zoologia
Dziedzina biologii badająca zwierzęta.
Mikologia
Dziedzina biologii badająca grzyby.
Mikrobiologia
Nauka o organizmach widocznych dopiero pod mikroskopem: bakteriach, protistach, a także o wirusach.
Anatomia
Nauka o budowie wewnętrznej organizmów.
Fizjologia
Nauka o czynnościach życiowych — o tym, jak organizm działa.
Genetyka
Nauka o dziedziczeniu cech.
Ekologia
Nauka o zależnościach między organizmami a środowiskiem.
Cytologia
Nauka o komórce — jej budowie i działaniu.
Paleontologia
Nauka o organizmach wymarłych, badanych na podstawie skamieniałości.

Sprawdź się

1. Co bada biologia?

  1. Skały i minerały
  2. Życie i organizmy
  3. Ruch planet
  4. Budowę atomu
Pokaż odpowiedź

B. Życie i organizmy — Biologia to nauka o życiu i organizmach.

2. Fizjologia bada:

  1. kształt liści
  2. czynności życiowe
  3. skamieniałości
  4. nazwy gatunków
Pokaż odpowiedź

B. czynności życiowe — Fizjologia odpowiada na pytanie „jak to działa”.

3. Które źródło jest najbardziej wiarygodne?

  1. Losowy komentarz w internecie
  2. Atlas wydawnictwa naukowego
  3. Plotka kolegi
  4. Reklama
Pokaż odpowiedź

B. Atlas wydawnictwa naukowego — Wiarygodne są źródła naukowe.

4. Uczeń bada, jak temperatura wpływa na kiełkowanie fasoli. Zajmuje się głównie:

  1. fizjologią roślin
  2. paleontologią
  3. genetyką człowieka
  4. astronomią
Pokaż odpowiedź

A. fizjologią roślin — Kiełkowanie to czynność życiowa — bada ją fizjologia.

5. Dlaczego wiedza biologiczna jest ważna dla ochrony środowiska?

  1. Pozwala rozpoznawać zagrożenia dla przyrody i chronić gatunki
  2. Nie ma znaczenia dla środowiska
  3. Służy tylko do nazywania gwiazd
  4. Dotyczy wyłącznie chorób człowieka
Pokaż odpowiedź

A. Pozwala rozpoznawać zagrożenia dla przyrody i chronić gatunki — Biolodzy badają wpływ człowieka na przyrodę i planują jej ochronę.

Więcej pytań — razem 78 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami