Metoda naukowa

Metoda naukowa to uporządkowany sposób zdobywania wiedzy o przyrodzie. Zaczyna się od obserwacji i pytania badawczego. Potem stawiamy hipotezę — przypuszczenie, które da się sprawdzić. Hipotezę weryfikujemy doświadczeniem, zapisujemy wyniki i dopiero z nich formułujemy wniosek.

W doświadczeniu porównujemy próbę badawczą, w której zmieniamy badany czynnik, z próbą kontrolną, gdzie ten czynnik pozostaje bez zmian. Wszystkie pozostałe warunki muszą być identyczne — inaczej nie wiadomo, co naprawdę wpłynęło na wynik. Doświadczenie powtarzamy, żeby wykluczyć przypadek. Jeśli wynik przeczy hipotezie, hipotezę odrzucamy i stawiamy nową — to normalna część pracy naukowca.

Metoda naukowa

Uporządkowany sposób zdobywania wiedzy: pytanie, hipoteza, doświadczenie, wynik, wniosek.

Obserwacja

Uważne oglądanie zjawiska bez wpływania na jego przebieg.

Doświadczenie

Badanie, w którym celowo zmieniamy jeden czynnik i sprawdzamy skutek.

Hipoteza

Przypuszczenie — odpowiedź na pytanie badawcze, którą da się sprawdzić.

Próba badawcza

Zestaw doświadczalny, w którym zmieniamy badany czynnik.

Próba kontrolna

Zestaw porównawczy, w którym badanego czynnika nie zmieniamy.

Po co próba kontrolna?

Żeby mieć z czym porównać wynik i wiedzieć, że zmiana wynika z badanego czynnika.

Czynnik badany

Jedyna rzecz, którą w doświadczeniu wolno zmienić.

Warunki stałe

Wszystko poza badanym czynnikiem musi być w obu próbach takie samo.

Wynik

To, co zaobserwowaliśmy i zmierzyliśmy w trakcie doświadczenia.

Wniosek

Odpowiedź na pytanie badawcze, wyciągnięta z wyników.

Co zrobić, gdy wynik przeczy hipotezie?

Odrzucić hipotezę i postawić nową. Poprawiamy hipotezę, nigdy wyników.

1. Od czego zaczyna się metoda naukowa?

1. Od wniosku
2. Od obserwacji i pytania
3. Od nagrody
4. Od zapisania wyników

2. Badamy wpływ światła na kiełkowanie. Próba kontrolna stoi:

1. w ciemnej szafce
2. w świetle, jak zwykle
3. w lodówce
4. bez wody

3. Uczeń w próbie badawczej zmienił temperaturę i ilość wody. Co jest błędem?

1. Nic
2. Zmienił dwa czynniki naraz
3. Za mało doniczek
4. Zbyt dokładny pomiar

4. Błędna hipoteza:

1. jest bezużyteczna
2. też jest cenna — zawęża poszukiwania
3. oznacza koniec badań
4. musi zostać ukryta

5. Uczennica co roku notuje datę zakwitnięcia forsycji w ogrodzie. To przykład:

1. Doświadczenia z próbą kontrolną
2. Stawiania hipotezy
3. Systematycznej, wieloletniej obserwacji przyrody
4. Analizy chemicznej gleby