Rośliny nasienne
Biologia, klasa 5 · Świat roślin
Najważniejsze w skrócie
Rośliny nasienne rozmnażają się nasionami, a nie zarodnikami. Dzielą się na nagonasienne i okrytonasienne. Nagonasienne — sosna, świerk, jodła, modrzew, cis, jałowec — mają nasiona leżące odsłonięte na łuskach szyszki. Ich liście to zwykle igły pokryte grubą warstwą wosku, dzięki czemu zimą mało parują. Większość jest zimozielona; modrzew jako jedyny w Polsce zrzuca igły na zimę.
Okrytonasienne mają kwiaty i wytwarzają owoce, w których ukryte są nasiona. Kwiat składa się z okwiatu (kielich i korona), pręcików wytwarzających pyłek oraz słupka z zalążnią. Po zapyleniu i zapłodnieniu z zalążków powstają nasiona, a z zalążni owoc. Owoc chroni nasiona i pomaga je rozsiewać — przez zwierzęta, wiatr lub wodę. Okrytonasienne to najliczniejsza grupa roślin na Ziemi.
Pojęcia
- Rośliny nagonasienne
- Nasiona leżą odsłonięte na łuskach szyszki; brak kwiatów i owoców.
- Rośliny okrytonasienne
- Mają kwiaty i owoce; nasiona są ukryte w owocu.
- Szyszka
- Twór nagonasiennych z łuskami, na których leżą nasiona.
- Przykłady nagonasiennych
- Sosna, świerk, jodła, modrzew, cis, jałowiec.
- Modrzew
- Jedyne nagonasienne drzewo w Polsce, które zrzuca igły na zimę.
- Pręcik
- Męska część kwiatu wytwarzająca pyłek.
- Słupek
- Żeńska część kwiatu; w zalążni znajdują się zalążki.
- Okwiat
- Kielich i korona kwiatu — chronią i wabią zapylacze.
- Nasiono
- Zawiera zarodek i substancje zapasowe, okryte łupiną.
- Owoc
- Powstaje z zalążni; chroni nasiona i pomaga w ich rozsiewaniu.
- Igła sosny
- Liść o małej powierzchni i grubej kutykuli — mało paruje.
- Dlaczego iglaki zimą nie usychają?
- Igły są woskowane i mają mało szparek, więc zimą prawie nie parują.
Sprawdź się
1. Czym rozmnażają się rośliny nasienne?
- Nasionami
- Zarodnikami
- Chwytnikami
- Strzępkami
Pokaż odpowiedź
A. Nasionami — Rośliny nasienne wytwarzają nasiona, w których zarodek ma zapas pokarmu na start. Zarodnikami rozmnażają się mchy i paprocie, dlatego potrzebują wilgoci do zapłodnienia.
2. Po co roślinie jest owoc?
- Chroni nasiona i pomaga je rozsiewać
- Prowadzi fotosyntezę
- Pobiera wodę
- Usztywnia roślinę
Pokaż odpowiedź
A. Chroni nasiona i pomaga je rozsiewać — Zwierzęta zjadają owoc i roznoszą nasiona.
3. Skąd nazwa „okrytonasienne”?
- Nasiona są okryte owocem
- Rosną w cieniu
- Mają grube łupiny
- Kwitną pod ziemią
Pokaż odpowiedź
A. Nasiona są okryte owocem — Nasiona są okryte owocem, który powstaje z zalążni słupka i chroni je oraz pomaga rozsiewać. Grubość łupiny nie ma tu nic do rzeczy, bo liczy się właśnie owoc.
4. Owocnia powstaje z:
- Zalążni
- Pręcika
- Korzenia
- Liścia
Pokaż odpowiedź
A. Zalążni — Chroni nasiona wewnątrz owocu.
5. Jak nazywa się szyszka jałowca, w której dojrzewają nasiona?
- szyszkojagoda
- strąk
- torebka
- rozłupka
Pokaż odpowiedź
A. szyszkojagoda — Łuski szyszki jałowca zrastają się i mięknieją, tworząc mięsistą szyszkojagodę.
Więcej pytań — razem 102 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami