Świat roślin — przegląd grup
Biologia, klasa 5 · Rośliny
Najważniejsze w skrócie
Ten temat to przegląd: co łączy wszystkie rośliny i jak dzielimy je na grupy. Rośliny są samożywne — same wytwarzają pokarm w fotosyntezie — i mają organy wegetatywne (korzeń, łodyga, liść) oraz, u roślin nasiennych, generatywne (kwiat, owoc, nasiono).
Główne grupy to mchy, paprotniki, nagonasienne i okrytonasienne — od najprostszych po najliczniejsze. Szczegóły mają własne tematy: mchy i paprotniki w „Mchy i paprotniki”, nasienne w „Rośliny nasienne”, budowa organów w „Korzeń i łodyga” oraz „Liść i fotosynteza”, a rozmnażanie w „Rozmnażanie roślin”.
Pojęcia
- Fotosynteza
- Wytwarzanie glukozy z wody i CO₂ przy udziale światła; uwalnia tlen.
- Samożywność
- Zdolność wytwarzania własnego pokarmu (u roślin — fotosynteza).
- Rola korzenia
- Pobiera wodę z solami mineralnymi i umocowuje roślinę w glebie.
- Mchy
- Drobne rośliny bez kwiatów i korzeni, rosnące w wilgotnych miejscach.
- Nagonasienne
- Rośliny z nasionami w szyszkach (np. sosna, świerk).
- Okrytonasienne
- Rośliny kwiatowe z nasionami ukrytymi w owocu.
- Aparaty szparkowe
- Otwory w skórce liścia — służą do wymiany gazów i parowania wody.
- Kwiat
- Organ rozmnażania rośliny nasiennej; zawiera pręciki i słupek.
- Pręcik
- Męska część kwiatu wytwarzająca pyłek.
- Słupek
- Żeńska część kwiatu; z jego zalążni powstaje owoc.
- Zapylenie
- Przeniesienie pyłku z pręcika na znamię słupka.
- Paprotniki
- Rośliny zarodnikowe z korzeniami i tkankami przewodzącymi: paprocie, skrzypy, widłaki.
Sprawdź się
1. Jaki gaz wydziela roślina podczas fotosyntezy?
- dwutlenek węgla
- azot
- tlen
- wodór
Pokaż odpowiedź
C. tlen — Produktem ubocznym fotosyntezy jest tlen.
2. Co transportuje łodyga?
- wodę z solami mineralnymi i pokarm
- wyłącznie wodę pobraną przez korzenie
- wyłącznie powietrze
- wyłącznie dwutlenek węgla
Pokaż odpowiedź
A. wodę z solami mineralnymi i pokarm — W łodydze biegną wiązki przewodzące — w górę woda z solami, w dół wytworzony pokarm.
3. Skrzyp i paproć zaliczamy do:
- mchów
- nagonasiennych
- paprotników
- okrytonasiennych
Pokaż odpowiedź
C. paprotników — Paprotniki mają korzenie i tkanki przewodzące, ale rozmnażają się zarodnikami.
4. Jaki barwnik nadaje liściom zielony kolor i umożliwia fotosyntezę?
- karoten
- chlorofil
- antocyjan
- keratyna
Pokaż odpowiedź
B. chlorofil — Chlorofil pochłania energię światła potrzebną do fotosyntezy.
5. Którą roślinę uprawia się jako źródło włókna wykorzystywanego do produkcji tkanin?
- Len
- Sosnę
- Mech
- Paproć
Pokaż odpowiedź
A. Len — Len jest uprawiany m.in. jako roślina włóknista — z jego łodyg wytwarza się nici i tkaniny lniane.
Więcej pytań — razem 78 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami