Kręgowce
Biologia, klasa 6 · Zwierzęta z kręgosłupem
Najważniejsze w skrócie
Kręgowce mają szkielet wewnętrzny z kręgosłupem. Dzielą się na pięć gromad: ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki. Ryby żyją w wodzie, oddychają skrzelami i mają płetwy. Płazy (np. żaba) prowadzą podwójny tryb życia — larwy w wodzie, dorosłe na lądzie; skóra jest wilgotna.
Gady (np. jaszczurka, wąż) mają suchą, pokrytą łuskami skórę i składają jaja na lądzie. Ptaki mają pióra, dziób i przednie kończyny przekształcone w skrzydła — większość lata. Ssaki (np. pies, człowiek) są stałocieplne, mają włosy i karmią młode mlekiem.

Pojęcia
- Kręgowce
- Zwierzęta ze szkieletem wewnętrznym i kręgosłupem.
- Ryby
- Wodne kręgowce oddychające skrzelami, z płetwami.
- Płazy
- Kręgowce o wilgotnej skórze; larwy w wodzie, dorosłe na lądzie (np. żaba).
- Gady
- Kręgowce z suchą, łuskowatą skórą; składają jaja na lądzie.
- Ptaki
- Kręgowce z piórami i dziobem; skrzydła zamiast przednich kończyn.
- Ssaki
- Stałocieplne kręgowce z włosami, karmiące młode mlekiem.
- Zwierzęta zmiennocieplne
- Zwierzęta, których temperatura ciała zależy od otoczenia: ryby, płazy, gady.
- Stałocieplność
- Utrzymywanie stałej temperatury ciała niezależnie od otoczenia; cecha ptaków i ssaków.
- Linia boczna
- Narząd zmysłu ryb wyczuwający drgania i ruch wody.
- Pęcherz pławny
- Narząd ryb ułatwiający utrzymanie się na wybranej głębokości.
- Kijanka
- Larwa płaza żyjąca w wodzie i oddychająca skrzelami.
- Pióra
- Okrywa ciała ptaków; chronią, ocieplają i umożliwiają lot.
Sprawdź się
1. Czym oddychają ryby?
- płucami
- skórą
- skrzelami
- tchawkami
Pokaż odpowiedź
C. skrzelami — Ryby pobierają tlen z wody skrzelami.
2. Żaba to przedstawiciel:
- gadów
- płazów
- ryb
- ssaków
Pokaż odpowiedź
B. płazów — Żaba jest płazem: ma wilgotną skórę, składa skrzek w wodzie, a kijanki oddychają skrzelami. Gady mają suchą, łuskowatą skórę i jaja z osłonką, więc wody do rozrodu nie potrzebują.
3. Kijanka jest larwą:
- ryby
- płaza
- gada
- ptaka
Pokaż odpowiedź
B. płaza — Kijanka żyje w wodzie i oddycha skrzelami, zanim przeobrazi się w żabę.
4. Linia boczna u ryb służy do:
- pobierania tlenu z wody
- wyczuwania ruchu wody
- wydalania zbędnych substancji
- przyczepiania się do dna
Pokaż odpowiedź
B. wyczuwania ruchu wody — Ryba wyczuwa nią drgania i prądy, także w mętnej wodzie.
5. Który narząd chroni czaszka kręgowca?
- mózg
- serce
- płuca
- wątrobę
Pokaż odpowiedź
A. mózg — Czaszka to kostna puszka osłaniająca mózg. Serce i płuca chroni klatka piersiowa zbudowana z żeber i mostka.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami