Układ pokarmowy
Biologia, klasa 7 · Odżywianie
Najważniejsze w skrócie
Układ pokarmowy trawi pokarm, czyli rozkłada go na proste składniki, które organizm może wchłonąć. Droga pokarmu to: jama ustna → przełyk → żołądek → jelito cienkie → jelito grube. W jamie ustnej zęby rozdrabniają pokarm, a ślina zaczyna trawić skrobię.
W żołądku pokarm miesza się z kwaśnym sokiem żołądkowym. Najważniejsze wchłanianie strawionych składników odżywczych zachodzi w jelicie cienkim (przez kosmki jelitowe). W jelicie grubym wchłaniana jest woda, a resztki są usuwane. W trawieniu pomagają wątroba (żółć) i trzustka.

Pojęcia
- Trawienie
- Rozkład pokarmu na proste składniki możliwe do wchłonięcia.
- Kosmki jelitowe
- Wypustki jelita cienkiego zwiększające powierzchnię wchłaniania.
- Rola żołądka
- Miesza pokarm z kwaśnym sokiem żołądkowym i trawi białka.
- Wątroba
- Produkuje żółć, która pomaga trawić tłuszcze.
- Jelito grube
- Wchłania wodę i formuje resztki pokarmowe.
- Ślina
- Nawilża pokarm i zaczyna trawienie skrobi w jamie ustnej.
- Trzustka
- Gruczoł wytwarzający enzymy trawienne oraz insulinę.
- Enzymy trawienne
- Substancje przyspieszające rozkład pokarmu na proste składniki.
- Białka
- Główny materiał budulcowy organizmu.
- Węglowodany
- Główne źródło energii dla komórek organizmu.
- Błonnik
- Nietrawiona część pokarmu roślinnego; usprawnia pracę jelit.
- Zęby trzonowe
- Zęby o szerokiej powierzchni, które rozcierają pokarm.
Sprawdź się
1. Gdzie zachodzi główne wchłanianie składników odżywczych?
- w jelicie cienkim
- w żołądku i przełyku
- w przełyku
- w jamie ustnej
Pokaż odpowiedź
A. w jelicie cienkim — Kosmki jelita cienkiego wchłaniają strawione składniki.
2. Co zaczyna trawić ślina?
- tłuszcze
- białka
- wodę
- skrobię
Pokaż odpowiedź
D. skrobię — Enzym w ślinie rozkłada skrobię.
3. Który składnik pokarmowy jest głównym źródłem energii?
- woda
- sole mineralne
- witaminy
- węglowodany
Pokaż odpowiedź
D. węglowodany — Cukry, np. glukoza, są najszybciej dostępnym paliwem dla komórek.
4. Które zęby rozcierają pokarm?
- siekacze
- kły
- trzonowe
- mleczne
Pokaż odpowiedź
C. trzonowe — Zęby trzonowe mają szeroką powierzchnię przystosowaną do miażdżenia.
5. Podstawowym materiałem budulcowym organizmu są:
- tłuszcze
- witaminy
- białka
- sole mineralne
Pokaż odpowiedź
C. białka — Z białek zbudowane są mięśnie, enzymy i wiele innych struktur ciała.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami