Układ pokarmowy

Biologia, klasa 7 · Odżywianie

Najważniejsze w skrócie

Układ pokarmowy trawi pokarm, czyli rozkłada go na proste składniki, które organizm może wchłonąć. Droga pokarmu to: jama ustna → przełyk → żołądek → jelito cienkie → jelito grube. W jamie ustnej zęby rozdrabniają pokarm, a ślina zaczyna trawić skrobię.

W żołądku pokarm miesza się z kwaśnym sokiem żołądkowym. Najważniejsze wchłanianie strawionych składników odżywczych zachodzi w jelicie cienkim (przez kosmki jelitowe). W jelicie grubym wchłaniana jest woda, a resztki są usuwane. W trawieniu pomagają wątroba (żółć) i trzustka.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Schemat układu pokarmowego
Układ pokarmowy (Autor: Mariana Ruiz , Jacek FH , Jmarchn, Public domain, źródło)

Pojęcia

Trawienie
Rozkład pokarmu na proste składniki możliwe do wchłonięcia.
Kosmki jelitowe
Wypustki jelita cienkiego zwiększające powierzchnię wchłaniania.
Rola żołądka
Miesza pokarm z kwaśnym sokiem żołądkowym i trawi białka.
Wątroba
Produkuje żółć, która pomaga trawić tłuszcze.
Jelito grube
Wchłania wodę i formuje resztki pokarmowe.
Ślina
Nawilża pokarm i zaczyna trawienie skrobi w jamie ustnej.
Trzustka
Gruczoł wytwarzający enzymy trawienne oraz insulinę.
Enzymy trawienne
Substancje przyspieszające rozkład pokarmu na proste składniki.
Białka
Główny materiał budulcowy organizmu.
Węglowodany
Główne źródło energii dla komórek organizmu.
Błonnik
Nietrawiona część pokarmu roślinnego; usprawnia pracę jelit.
Zęby trzonowe
Zęby o szerokiej powierzchni, które rozcierają pokarm.

Sprawdź się

1. Gdzie zachodzi główne wchłanianie składników odżywczych?

  1. w jelicie cienkim
  2. w żołądku i przełyku
  3. w przełyku
  4. w jamie ustnej
Pokaż odpowiedź

A. w jelicie cienkim — Kosmki jelita cienkiego wchłaniają strawione składniki.

2. Co zaczyna trawić ślina?

  1. tłuszcze
  2. białka
  3. wodę
  4. skrobię
Pokaż odpowiedź

D. skrobię — Enzym w ślinie rozkłada skrobię.

3. Który składnik pokarmowy jest głównym źródłem energii?

  1. woda
  2. sole mineralne
  3. witaminy
  4. węglowodany
Pokaż odpowiedź

D. węglowodany — Cukry, np. glukoza, są najszybciej dostępnym paliwem dla komórek.

4. Które zęby rozcierają pokarm?

  1. siekacze
  2. kły
  3. trzonowe
  4. mleczne
Pokaż odpowiedź

C. trzonowe — Zęby trzonowe mają szeroką powierzchnię przystosowaną do miażdżenia.

5. Podstawowym materiałem budulcowym organizmu są:

  1. tłuszcze
  2. witaminy
  3. białka
  4. sole mineralne
Pokaż odpowiedź

C. białka — Z białek zbudowane są mięśnie, enzymy i wiele innych struktur ciała.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami