Układ ruchu
Biologia, klasa 7 · Anatomia
Najważniejsze w skrócie
Układ ruchu tworzą kości (szkielet — część bierna) i mięśnie (część czynna). Kości łączą się stawami. Szkielet chroni narządy, podpiera ciało i umożliwia ruch dzięki skurczom mięśni.
Pojęcia
- Szkielet
- Bierna część układu ruchu; ~206 kości.
- Mięśnie
- Czynna część układu ruchu; kurczą się i rozkurczają.
- Staw
- Ruchome połączenie kości.
- Ścięgno
- Łączy mięsień z kością.
- Czaszka
- Chroni mózg.
- Kręgosłup
- Podpiera ciało, chroni rdzeń kręgowy.
- Szpik kostny
- Wnętrze kości; wytwarza krwinki.
- Wapń
- Pierwiastek wzmacniający kości.
- Mięśnie antagonistyczne
- Para mięśni działających przeciwnie, np. zginacz i prostownik.
- Skolioza
- Boczne skrzywienie kręgosłupa, wada postawy.
- Chrząstka stawowa
- Gładka warstwa pokrywająca kości w stawie; zmniejsza tarcie.
- Klatka piersiowa
- Żebra, mostek i kręgi piersiowe chroniące serce i płuca.
Sprawdź się
1. Bierna część układu ruchu to:
- mięśnie
- kości
- ścięgna
- stawy
Pokaż odpowiedź
B. kości — Kości są bierną częścią układu ruchu: same się nie kurczą, tylko stanowią rusztowanie i dźwignie. Mięśnie to część czynna, bo dopiero one wprawiają szkielet w ruch.
2. Mózg chroni:
- czaszka
- żebra
- miednica
- kręgosłup
Pokaż odpowiedź
A. czaszka — Mózg osłania kostna puszka czaszki, która przyjmuje na siebie uderzenia. Żebra tworzą klatkę piersiową i chronią serce oraz płuca.
3. Rdzeń kręgowy chroni:
- kręgosłup
- kość czaszki
- mostek
- łopatka
Pokaż odpowiedź
A. kręgosłup — Rdzeń kręgowy biegnie w kanale utworzonym przez kręgi, więc chroni go kręgosłup. Czaszka osłania mózg, czyli drugą część ośrodkowego układu nerwowego.
4. Serce zbudowane jest z tkanki:
- mięśniowej poprzecznie prążkowanej sercowej
- mięśniowej gładkiej, niezależnej od naszej woli
- nabłonkowej
- łącznej chrzęstnej
Pokaż odpowiedź
A. mięśniowej poprzecznie prążkowanej sercowej — To wyjątkowa tkanka: pracuje bez przerwy i niezależnie od naszej woli.
5. Który rodzaj połączenia kości jest nieruchomy?
- szwy czaszki
- staw biodrowy
- staw kolanowy
- staw barkowy
Pokaż odpowiedź
A. szwy czaszki — Kości czaszki łączą się szwami, które zrastają się i nie pozwalają na ruch. Biodro, kolano i bark to stawy, czyli połączenia ruchome.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami