Genetyka — wprowadzenie

Genetyka bada dziedziczenie cech. Informacja genetyczna zapisana jest w DNA, które tworzy geny. Odcinki DNA upakowane są w chromosomach znajdujących się w jądrze komórkowym. Człowiek ma 46 chromosomów (23 pary) — połowę dziedziczy po matce, połowę po ojcu.

To temat wprowadzający: wyjaśnia podstawowe pojęcia (gen, allel, genotyp, fenotyp, cecha dominująca i recesywna) i pokazuje, czym zajmuje się genetyka. Budowę DNA i chromosomów rozwija temat „DNA, geny i chromosomy”, reguły krzyżówek — „Dziedziczenie cech”, a chromosomy płci — „Dziedziczenie płci i cechy sprzężone z płcią”.

DNA

Cząsteczka przechowująca informację genetyczną.

Gen

Fragment DNA odpowiadający za daną cechę.

Chromosom

Upakowany odcinek DNA w jądrze komórkowym.

Liczba chromosomów człowieka

46 (23 pary).

Cecha dominująca

Ujawnia się nawet przy jednym genie dominującym.

Chromosomy płci

XX u kobiety, XY u mężczyzny.

Podwójna helisa

Kształt cząsteczki DNA — dwie skręcone wokół siebie nici.

Zasady azotowe

A, T, C i G; w DNA łączą się w pary A z T oraz C z G.

Genotyp

Zestaw genów danego organizmu.

Fenotyp

Zespół cech widocznych u organizmu.

Mejoza

Podział komórki dający komórki rozrodcze o połowie liczby chromosomów.

Zespół Downa

Choroba genetyczna spowodowana dodatkowym chromosomem 21.

1. Gdzie zapisana jest informacja genetyczna?

1. w białkach
2. w tłuszczach
3. w wodzie
4. w DNA

2. Gen to:

1. cała komórka
2. rodzaj białka
3. fragment DNA z informacją o cesze
4. organellum

3. Ile chromosomów zawiera komórka rozrodcza człowieka?

1. 46
2. 44
3. 23
4. 92

4. Jaka część potomstwa dwojga rodziców o genotypie Aa ujawni cechę recesywną?

1. cała
2. jedna czwarta
3. połowa
4. żadna

5. Kto sformułował pierwsze prawa dziedziczenia?

1. Gregor Mendel
2. Karol Darwin
3. Ludwik Pasteur
4. Karol Linneusz