Kwasy

Chemia, klasa 8 · Chemia nieorganiczna

Najważniejsze w skrócie

Kwasy to związki, których cząsteczki zawierają atomy wodoru zdolne do oddania oraz resztę kwasową. Przykłady: kwas solny (HCl), kwas siarkowy(VI) (H₂SO₄), kwas azotowy(V) (HNO₃). Roztwory kwasów mają odczyn kwasowy (pH poniżej 7) i wiele z nich jest żrących — wymagają ostrożności.

Odczyn roztworu sprawdzamy wskaźnikami. Oranż metylowy w kwasie robi się czerwony, a papierek uniwersalny wskazuje pH kolorem. Skala pH ma zakres od 0 do 14: poniżej 7 to odczyn kwasowy, 7 to obojętny, powyżej 7 — zasadowy. Kwasy są obecne np. w soku z cytryny czy occie.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Wzór strukturalny kwasu siarkowego(VI)
Kwas siarkowy(VI) — wzór strukturalny (Autor: nieznany, Public domain, źródło)

Pojęcia

Kwas
Związek z atomami wodoru i resztą kwasową.
Kwas solny
HCl — mocny kwas.
Kwas siarkowy(VI)
H₂SO₄.
Odczyn kwasowy
pH poniżej 7.
Wskaźnik
Substancja zmieniająca barwę zależnie od odczynu.
Skala pH
Od 0 do 14; 7 = odczyn obojętny.
Kwas azotowy(V)
HNO₃ — mocny kwas tlenowy, silnie żrący.
Kwas węglowy
H₂CO₃ — słaby kwas powstający z dwutlenku węgla i wody.
Reszta kwasowa
Część cząsteczki kwasu pozostała po odłączeniu atomów wodoru, np. SO₄, Cl.
Kwasy beztlenowe
Kwasy bez tlenu w cząsteczce, np. HCl, H₂S.
Oranż metylowy w kwasie
Barwi się na czerwono.
Dysocjacja kwasu
Rozpad kwasu w wodzie na kationy wodoru H⁺ i aniony reszty kwasowej.

Sprawdź się

1. Jakie pH ma roztwór kwasu?

  1. równe 7
  2. poniżej 7
  3. powyżej 7
  4. równe 14
Pokaż odpowiedź

B. poniżej 7 — Kwasy mają pH mniejsze od 7 — im niższe, tym kwas mocniejszy. pH równe 7 ma odczyn obojętny, na przykład czysta woda.

2. Jaki zakres ma skala pH?

  1. 0–14
  2. 0–7
  3. 0–10
  4. 1–100
Pokaż odpowiedź

A. 0–14 — Skala pH obejmuje wartości od 0 do 14, a środek, czyli 7, oznacza odczyn obojętny. Zakres 0–7 to tylko część kwasowa, bez zasad.

3. Kwas siarkowy(VI) powstaje w reakcji:

  1. SO₃ + H₂O
  2. SO₂ + H₂
  3. S + H₂O
  4. H₂ + O₂
Pokaż odpowiedź

A. SO₃ + H₂O — Tlenek siarki(VI) łączy się z wodą i daje kwas siarkowy(VI): SO₃ + H₂O → H₂SO₄. Z SO₂ powstałby kwas siarkowy(IV), bo tam siarka ma niższą wartościowość.

4. Który kwas jest beztlenowy?

  1. HCl
  2. H₂SO₄
  3. HNO₃
  4. H₂CO₃
Pokaż odpowiedź

A. HCl — HCl nie zawiera w cząsteczce tlenu.

5. Jaki jon odpowiada za kwasowy odczyn roztworu?

  1. OH⁻
  2. H⁺
  3. Na⁺
  4. Cl⁻
Pokaż odpowiedź

B. H⁺ — Nadmiar kationów wodoru daje pH poniżej 7.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami