Ciepło właściwe i zmiany stanu skupienia
Fizyka, klasa 7 · Termodynamika
Najważniejsze w skrócie
Żeby ogrzać ciało, trzeba dostarczyć ciepło Q = c · m · ΔT, gdzie c to ciepło właściwe substancji — liczba mówiąca, ile energii potrzeba na ogrzanie 1 kg o 1°C. Woda ma wyjątkowo duże ciepło właściwe (4200 J/(kg·°C)), dlatego wolno się nagrzewa i wolno stygnie.
Podczas topnienia i wrzenia temperatura stoi w miejscu, mimo że ciepło wciąż płynie — cała energia idzie na rozrywanie wiązań między cząsteczkami. Na wykresie ogrzewania widać wtedy poziome półki: przy 0°C (topnienie lodu) i przy 100°C (wrzenie wody).

Pojęcia
- Wzór na ciepło potrzebne do ogrzania ciała
- Q = c · m · ΔT
- Co to jest ciepło właściwe?
- energia potrzebna do ogrzania 1 kg substancji o 1°C
- Jednostka ciepła właściwego
- J/(kg·°C)
- Ciepło właściwe wody
- 4200 J/(kg·°C)
- Dlaczego woda wolno stygnie?
- ma bardzo duże ciepło właściwe — magazynuje dużo energii
- Co dzieje się z temperaturą podczas topnienia?
- nie zmienia się, mimo że ciepło jest dostarczane
- Temperatura topnienia lodu
- 0°C
- Temperatura wrzenia wody pod normalnym ciśnieniem
- 100°C
- Na co idzie energia podczas topnienia?
- na rozerwanie wiązań między cząsteczkami, nie na wzrost temperatury
- Jak nazywa się przejście z cieczy w gaz w całej objętości?
- wrzenie
- Jak nazywa się przejście z gazu wprost w ciało stałe?
- resublimacja
- Dlaczego nad morzem lata są chłodniejsze, a zimy łagodniejsze?
- woda ma duże ciepło właściwe i łagodzi wahania temperatury
Sprawdź się
1. Który wzór opisuje ciepło potrzebne do ogrzania ciała?
- Q = c · m · ΔT
- Q = m / ΔT
- Q = c + m + ΔT
- Q = ΔT / (c · m)
Pokaż odpowiedź
A. Q = c · m · ΔT — Ciepło zależy od rodzaju substancji, jej masy i przyrostu temperatury.
2. Co dzieje się z temperaturą lodu podczas topnienia?
- nie zmienia się
- szybko rośnie
- maleje
- skacze do 100°C
Pokaż odpowiedź
A. nie zmienia się — Cała dostarczana energia idzie na zmianę stanu skupienia.
3. Jak nazywa się przejście ze stanu stałego wprost w gazowy?
- sublimacja
- topnienie
- skraplanie
- krzepnięcie
Pokaż odpowiedź
A. sublimacja — Tak zachowuje się suchy lód i szron znikający bez kałuży.
4. Dlaczego nad morzem zimy są łagodniejsze niż w głębi lądu?
- woda długo oddaje zgromadzone ciepło
- morze jest bliżej Słońca
- woda nie ma temperatury
- wiatr od morza jest zawsze ciepły
Pokaż odpowiedź
A. woda długo oddaje zgromadzone ciepło — Ogromna masa wody o dużym cieple właściwym działa jak magazyn energii.
5. Ile energii potrzeba, by ogrzać 2 kg wody o 10 °C (c = 4200 J/(kg · °C))?
- 8400 J
- 42 000 J
- 84 000 J
- 840 000 J
Pokaż odpowiedź
C. 84 000 J — Q = 4200 · 2 · 10 = 84 000 J.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami