Ciepło i temperatura
Fizyka, klasa 7 · Termodynamika
Najważniejsze w skrócie
Temperatura jest miarą średniej energii kinetycznej cząsteczek. Mierzymy ją termometrem w stopniach Celsjusza (°C) lub w kelwinach (K). Ciepło to energia przekazywana między ciałami o różnych temperaturach — zawsze od cieplejszego do chłodniejszego.
Ciała pod wpływem ogrzewania rozszerzają się. Ciepło przekazywane jest przez przewodzenie, konwekcję (unoszenie) i promieniowanie. Podczas topnienia i wrzenia temperatura substancji nie zmienia się, mimo dostarczania ciepła.

Pojęcia
- Czym jest temperatura?
- miarą średniej energii kinetycznej cząsteczek
- Jednostki temperatury
- stopień Celsjusza (°C), kelwin (K)
- Ciepło
- energia przekazywana od ciała cieplejszego do chłodniejszego
- Sposoby przekazywania ciepła
- przewodzenie, konwekcja, promieniowanie
- Co dzieje się z ciałami podczas ogrzewania?
- rozszerzają się
- Temperatura podczas topnienia
- nie zmienia się
- Energia wewnętrzna
- suma energii wszystkich cząsteczek ciała; rośnie, gdy ciało pobiera ciepło
- Zero bezwzględne
- 0 K, czyli około −273°C — najniższa możliwa temperatura
- Jak zamienić °C na K?
- do temperatury w °C dodajemy 273, np. 20°C = 293 K
- Ciepło właściwe wody
- około 4200 J/(kg·°C) — tyle energii potrzeba, by ogrzać 1 kg wody o 1°C
- Skraplanie
- przemiana gazu (pary) w ciecz, np. para wodna na zimnej szybie
- Izolatory cieplne
- materiały słabo przewodzące ciepło: styropian, wełna, powietrze, drewno
Sprawdź się
1. Ciepło przepływa zawsze:
- od zimnego do ciepłego
- od ciepłego do zimnego
- w obie strony równo
- nie przepływa
Pokaż odpowiedź
B. od ciepłego do zimnego — Od ciała cieplejszego do chłodniejszego.
2. Podczas topnienia lodu temperatura:
- nie zmienia się
- rośnie
- maleje
- skacze
Pokaż odpowiedź
A. nie zmienia się — Podczas przemiany fazowej temperatura się nie zmienia.
3. Ciepło ze Słońca dociera do Ziemi przez:
- promieniowanie
- przewodzenie
- konwekcję
- dotyk
Pokaż odpowiedź
A. promieniowanie — Przez próżnię tylko promieniowanie.
4. Zero bezwzględne, czyli 0 K, odpowiada temperaturze:
- 0°C
- −100°C
- 100°C
- −273°C
Pokaż odpowiedź
D. −273°C — 0 K to najniższa możliwa temperatura, około −273°C.
5. Ogrzanie 1 kg wody o 1°C wymaga około 4200 J. Ile energii potrzeba, aby ogrzać 2 kg wody o 10°C?
- 8400 J
- 42 000 J
- 840 000 J
- 84 000 J
Pokaż odpowiedź
D. 84 000 J — Q = 4200 · 2 kg · 10°C = 84 000 J.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami