Pomiary i wielkości fizyczne
Fizyka, klasa 7 · Wstęp do fizyki
Najważniejsze w skrócie
Fizyka bada zjawiska w przyrodzie i opisuje je za pomocą wielkości fizycznych. Każdy pomiar to porównanie wielkości z jednostką. Podstawowe jednostki układu SI to metr (m), kilogram (kg) i sekunda (s).
Każdy pomiar jest obarczony niepewnością. Aby zmniejszyć błąd, powtarzamy pomiar kilka razy i obliczamy średnią. Wynik zapisujemy zawsze razem z jednostką.

Pojęcia
- Jednostka długości w SI
- metr (m)
- Jednostka masy w SI
- kilogram (kg)
- Jednostka czasu w SI
- sekunda (s)
- Wielkość fizyczna
- cecha ciała lub zjawiska, którą można zmierzyć i podać liczbowo
- 1 km to ile metrów?
- 1000 m
- Jak zmniejszyć niepewność pomiaru?
- wykonać kilka pomiarów i policzyć średnią
- Jednostka temperatury w SI
- kelwin (K)
- Jak zmierzyć objętość nieregularnego kamienia?
- zanurzyć go w menzurce z wodą i odczytać, o ile podniósł się poziom wody
- Menzurka - jak poprawnie odczytać wynik?
- patrzymy na wysokości oczu, prostopadle do skali, na dolny brzeg menisku cieczy
- Działka elementarna przyrządu
- najmniejsza wartość, jaką da się odczytać ze skali, np. 1 mm na linijce
- Wielkość skalarna a wektorowa
- skalarna ma tylko wartość (masa, czas), wektorowa ma też kierunek i zwrot (siła, prędkość)
- Ile sekund ma godzina?
- 3600 s (60 minut po 60 sekund)
Sprawdź się
1. Która wielkość jest jednostką podstawową układu SI?
- kilogram
- litr
- kilometr
- godzina
Pokaż odpowiedź
A. kilogram — Kilogram to podstawowa jednostka masy w SI.
2. Objętość cieczy zmierzysz najlepiej za pomocą:
- linijki
- wagi
- termometru
- menzurki
Pokaż odpowiedź
D. menzurki — Menzurka (cylinder miarowy) służy do pomiaru objętości cieczy.
3. Aby zwiększyć dokładność wyniku, pomiar należy:
- wykonać raz
- zaokrąglić wynik w górę
- pominąć
- powtórzyć i uśrednić
Pokaż odpowiedź
D. powtórzyć i uśrednić — Kilka pomiarów i średnia zmniejszają błąd.
4. Ile centymetrów sześciennych mieści się w 1 litrze?
- 100 000 cm³
- 10 cm³
- 1000 cm³
- 1 cm³
Pokaż odpowiedź
C. 1000 cm³ — 1 l = 1 dm³ = 1000 cm³.
5. Która jednostka jest podstawową jednostką temperatury w układzie SI?
- dżul
- stopień Celsjusza
- kelwin
- paskal
Pokaż odpowiedź
C. kelwin — Podstawową jednostką temperatury w SI jest kelwin (K).
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami