Budowa materii
Fizyka, klasa 7 · Właściwości materii
Najważniejsze w skrócie
Materia zbudowana jest z cząsteczek i atomów, które są w ciągłym ruchu. Między cząsteczkami działają siły przyciągania. Substancje występują w trzech stanach skupienia: stałym, ciekłym i gazowym.
W ciele stałym cząsteczki są ułożone blisko i drgają wokół stałych położeń. W cieczy mogą się przemieszczać, a w gazie poruszają się swobodnie i wypełniają całą objętość naczynia. Zjawiska dyfuzji dowodzą, że cząsteczki są w ruchu.

Pojęcia
- Trzy stany skupienia
- stały, ciekły, gazowy
- Dyfuzja
- samorzutne mieszanie się substancji na skutek ruchu cząsteczek
- Cząsteczki w ciele stałym
- ułożone blisko, drgają wokół stałych położeń
- Cząsteczki w gazie
- poruszają się swobodnie, wypełniają całą objętość
- Co dowodzi ruchu cząsteczek?
- dyfuzja i ruchy Browna
- Gęstość
- stosunek masy ciała do jego objętości (ρ = m/V)
- Sublimacja
- przejście ciała stałego bezpośrednio w gaz, z pominięciem cieczy
- Resublimacja
- przejście gazu bezpośrednio w ciało stałe, np. szron osadzający się na szybie
- Wzór na masę, gdy znasz gęstość
- m = ρ · V
- Napięcie powierzchniowe
- zjawisko, przez które powierzchnia cieczy zachowuje się jak napięta błona - dlatego krople są okrągłe
- 1 g/cm³ to ile kg/m³?
- 1000 kg/m³
- Dlaczego ciała stałe trudno ścisnąć?
- ich cząsteczki są bardzo blisko siebie i mocno się przyciągają
Sprawdź się
1. W którym stanie skupienia cząsteczki poruszają się najswobodniej?
- stałym
- ciekłym
- w każdym tak samo
- gazowym
Pokaż odpowiedź
D. gazowym — W gazie cząsteczki poruszają się swobodnie.
2. Ciało stałe ma:
- stałą objętość, zmienny kształt
- zmienny kształt i objętość
- stały kształt i objętość
- brak objętości
Pokaż odpowiedź
C. stały kształt i objętość — Ciało stałe zachowuje kształt i objętość.
3. Gęstość wody wynosi około:
- 1 kg/m³
- 100 kg/m³
- 1000 kg/m³
- 10000 kg/m³
Pokaż odpowiedź
C. 1000 kg/m³ — Woda ma ok. 1000 kg/m³.
4. Jaka jest masa 2 dm³ wody (gęstość wody 1000 kg/m³)?
- 0,2 kg
- 2 kg
- 20 kg
- 200 kg
Pokaż odpowiedź
B. 2 kg — 1 dm³ wody ma masę 1 kg, więc 2 dm³ to 2 kg.
5. Jak nazywa się zamiana gazu w ciecz?
- sublimacja
- skraplanie
- topnienie
- krzepnięcie
Pokaż odpowiedź
B. skraplanie — Gaz zamieniający się w ciecz skrapla się, np. para wodna na zimnej szybie.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami