Ruch i jego opis

Fizyka, klasa 7 · Kinematyka

Najważniejsze w skrócie

Ruch to zmiana położenia ciała względem układu odniesienia. Droga to długość toru, po którym porusza się ciało. Prędkość informuje, jak szybko ciało pokonuje drogę: v = s/t. Jednostką prędkości w SI jest metr na sekundę (m/s).

Ruch jednostajny prostoliniowy to taki, w którym ciało w równych odstępach czasu pokonuje równe drogi — prędkość jest stała. W ruchu jednostajnie przyspieszonym prędkość rośnie równomiernie. 36 km/h to 10 m/s.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Rower
Rower — przykład ruchu (Autor: 齐健 from Peking, People's Republic of China, CC BY 2.0, źródło)

Pojęcia

Wzór na prędkość
v = s / t
Jednostka prędkości w SI
metr na sekundę (m/s)
Ruch jednostajny prostoliniowy
stała prędkość, równe drogi w równych czasach
Droga
długość toru pokonanego przez ciało
72 km/h to ile m/s?
20 m/s
Układ odniesienia
ciało lub zbiór ciał, względem którego opisujemy ruch
Wzór na czas w ruchu jednostajnym
t = s / v
Prędkość średnia
cała przebyta droga podzielona przez cały czas ruchu
Jak zamienić km/h na m/s?
podzielić przez 3,6 (a m/s na km/h - pomnożyć przez 3,6)
Wykres v(t) w ruchu jednostajnym
pozioma linia - prędkość nie zmienia się w czasie
Tor ruchu
linia, po której porusza się ciało; może być prosta, krzywa lub okrąg
Przyspieszenie
wielkość mówiąca, jak szybko zmienia się prędkość; jednostką jest m/s²

Sprawdź się

1. Prędkość obliczamy ze wzoru:

  1. v = t/s
  2. v = s/t
  3. v = s·t
  4. v = s+t
Pokaż odpowiedź

B. v = s/t — Prędkość to droga podzielona przez czas.

2. W ruchu jednostajnym prostoliniowym prędkość jest:

  1. stała
  2. rosnąca
  3. malejąca
  4. zerowa
Pokaż odpowiedź

A. stała — Z definicji prędkość jest stała.

3. W ruchu jednostajnie przyspieszonym prędkość:

  1. rośnie równomiernie
  2. maleje równomiernie
  3. jest stała
  4. jest zerowa
Pokaż odpowiedź

A. rośnie równomiernie — Prędkość rośnie równomiernie.

4. Pociąg jedzie z prędkością 90 km/h. Ile to metrów na sekundę?

  1. 9 m/s
  2. 32,4 m/s
  3. 324 m/s
  4. 25 m/s
Pokaż odpowiedź

D. 25 m/s — Dzielimy przez 3,6: 90 : 3,6 = 25 m/s.

5. Jaką drogę pokona pieszy idący z prędkością 1,5 m/s przez 60 s?

  1. 40 m
  2. 61,5 m
  3. 90 m
  4. 900 m
Pokaż odpowiedź

C. 90 m — s = v·t = 1,5·60 = 90 m.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami