Siły i oddziaływania

Fizyka, klasa 7 · Dynamika

Najważniejsze w skrócie

Siła jest miarą wzajemnego oddziaływania ciał. Jednostką siły jest niuton (N). Siła ma wartość, kierunek i zwrot — przedstawiamy ją jako wektor (strzałkę). Oddziaływania zawsze występują parami (III zasada dynamiki Newtona).

Kiedy siły działające na ciało się równoważą, ciało pozostaje w spoczynku lub porusza się ruchem jednostajnym (I zasada dynamiki). Siła wypadkowa to suma wszystkich sił działających na ciało. Ciężar ciała to siła, z jaką Ziemia je przyciąga: F = m·g.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Sprężyna metalowa
Sprężyna — siła sprężystości (Autor: nieznany, CC BY-SA 3.0, źródło)

Pojęcia

Jednostka siły
niuton (N)
Czym mierzymy siłę?
siłomierzem
Cechy siły jako wektora
wartość, kierunek, zwrot, punkt przyłożenia
Ciężar ciała
siła, z jaką Ziemia przyciąga ciało (F = m·g)
Przyspieszenie ziemskie g
około 10 N/kg (9,81)
III zasada dynamiki
oddziaływania są wzajemne — akcja i reakcja
Siła wypadkowa
jedna siła, która zastępuje działanie wszystkich sił przyłożonych do ciała
Siła sprężystości
siła, dzięki której odkształcone ciało wraca do pierwotnego kształtu
Tarcie statyczne
tarcie, które trzeba pokonać, żeby ruszyć z miejsca spoczywające ciało
Sposoby zmniejszania tarcia
smarowanie, łożyska kulkowe, wygładzanie powierzchni, poduszka powietrzna
Oddziaływania na odległość
grawitacyjne, magnetyczne i elektrostatyczne - nie wymagają kontaktu ciał
II zasada dynamiki
a = F/m - im większa siła, tym większe przyspieszenie, im większa masa, tym mniejsze

Sprawdź się

1. Jednostką siły jest:

  1. kilogram
  2. dżul
  3. niuton
  4. wat
Pokaż odpowiedź

C. niuton — Siłę mierzymy w niutonach (N).

2. Siłę przedstawiamy jako:

  1. punkt
  2. wektor (strzałkę)
  3. liczbę bez kierunku
  4. kółko
Pokaż odpowiedź

B. wektor (strzałkę) — Siła jest wektorem — ma wartość, kierunek i zwrot.

3. Bezwładność ciała opisuje:

  1. prawo Ohma
  2. I zasada dynamiki
  3. prawo Archimedesa
  4. prawo odbicia
Pokaż odpowiedź

B. I zasada dynamiki — I zasada dynamiki (zasada bezwładności).

4. Ile wynosi ciężar ciała o masie 500 g (g ≈ 10 N/kg)?

  1. 5 N
  2. 0,5 N
  3. 50 N
  4. 500 N
Pokaż odpowiedź

A. 5 N — 500 g = 0,5 kg, więc F = m·g = 0,5·10 = 5 N.

5. Które oddziaływanie NIE wymaga dotknięcia ciał?

  1. przyciąganie żelaza przez magnes
  2. pchanie wózka
  3. tarcie kół o szorstkie podłoże drogi
  4. napinanie liny
Pokaż odpowiedź

A. przyciąganie żelaza przez magnes — Magnetyczne działa na odległość, pozostałe wymagają kontaktu.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami