Elektrostatyka

Fizyka, klasa 8 · Elektryczność

Najważniejsze w skrócie

Ciała mogą być naelektryzowane dodatnio lub ujemnie. Elektryzowanie polega na przemieszczaniu elektronów. Ciała naładowane jednoimiennie się odpychają, a różnoimiennie przyciągają.

Ładunek elektryczny mierzymy w kulombach (C). Ciało naelektryzowane ujemnie ma nadmiar elektronów, a dodatnio — ich niedobór. Elektryzować można przez tarcie, dotyk i indukcję.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Generator Van de Graaffa
Generator Van de Graaffa (Autor: Jared C. Benedict, CC BY-SA 3.0, źródło)

Pojęcia

Dwa rodzaje ładunku
dodatni (+) i ujemny (−)
Jak oddziałują ładunki jednoimienne?
odpychają się
Jak oddziałują ładunki różnoimienne?
przyciągają się
Jednostka ładunku
kulomb (C)
Ciało naładowane ujemnie
ma nadmiar elektronów
Sposoby elektryzowania
przez tarcie, dotyk, indukcję
Elektroskop
przyrząd służący do wykrywania ładunku elektrycznego na ciele
Uziemienie
połączenie ciała z Ziemią, dzięki któremu nadmiarowy ładunek spływa i ciało staje się obojętne
Zasada zachowania ładunku
w układzie izolowanym całkowity ładunek elektryczny nie zmienia się — ładunek może się tylko przemieszczać
Elektryzowanie przez indukcję
rozsunięcie ładunków w ciele pod wpływem zbliżonego naelektryzowanego przedmiotu, bez dotykania go
Wyładowanie elektryczne
gwałtowny przepływ ładunku między ciałami o różnym naelektryzowaniu, np. piorun lub iskra
Jak zależy siła oddziaływania ładunków od odległości?
im ładunki są dalej od siebie, tym siła oddziaływania jest mniejsza

Sprawdź się

1. Ładunki jednoimienne (np. + i +):

  1. odpychają się
  2. przyciągają się
  3. nie oddziałują
  4. łączą się
Pokaż odpowiedź

A. odpychają się — Jednoimienne się odpychają.

2. Podczas elektryzowania przez tarcie przemieszczają się:

  1. protony
  2. neutrony
  3. jądra
  4. elektrony
Pokaż odpowiedź

D. elektrony — Przemieszczają się elektrony.

3. Naelektryzowany balon przyciąga kawałki papieru dzięki:

  1. grawitacji
  2. magnetyzmowi
  3. ciśnieniu
  4. oddziaływaniu elektrycznemu
Pokaż odpowiedź

D. oddziaływaniu elektrycznemu — To oddziaływanie elektrostatyczne.

4. Listki naelektryzowanego elektroskopu rozchylają się, ponieważ:

  1. są bardzo ciężkie
  2. przyciąga je metalowa obudowa
  3. mają ładunki jednoimienne i się odpychają
  4. ogrzewa je przepływający prąd
Pokaż odpowiedź

C. mają ładunki jednoimienne i się odpychają — Oba listki mają ten sam znak ładunku, więc się odpychają.

5. Szklana pałeczka potarta jedwabiem naelektryzowała się dodatnio. Oznacza to, że jedwab:

  1. pozostał obojętny
  2. również jest naelektryzowany dodatnio
  3. naelektryzował się ujemnie
  4. stał się magnesem
Pokaż odpowiedź

C. naelektryzował się ujemnie — Elektrony przeszły ze szkła na jedwab, więc jedwab ma ładunek ujemny.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami