Elektrostatyka
Fizyka, klasa 8 · Elektryczność
Najważniejsze w skrócie
Ciała mogą być naelektryzowane dodatnio lub ujemnie. Elektryzowanie polega na przemieszczaniu elektronów. Ciała naładowane jednoimiennie się odpychają, a różnoimiennie przyciągają.
Ładunek elektryczny mierzymy w kulombach (C). Ciało naelektryzowane ujemnie ma nadmiar elektronów, a dodatnio — ich niedobór. Elektryzować można przez tarcie, dotyk i indukcję.

Pojęcia
- Dwa rodzaje ładunku
- dodatni (+) i ujemny (−)
- Jak oddziałują ładunki jednoimienne?
- odpychają się
- Jak oddziałują ładunki różnoimienne?
- przyciągają się
- Jednostka ładunku
- kulomb (C)
- Ciało naładowane ujemnie
- ma nadmiar elektronów
- Sposoby elektryzowania
- przez tarcie, dotyk, indukcję
- Elektroskop
- przyrząd służący do wykrywania ładunku elektrycznego na ciele
- Uziemienie
- połączenie ciała z Ziemią, dzięki któremu nadmiarowy ładunek spływa i ciało staje się obojętne
- Zasada zachowania ładunku
- w układzie izolowanym całkowity ładunek elektryczny nie zmienia się — ładunek może się tylko przemieszczać
- Elektryzowanie przez indukcję
- rozsunięcie ładunków w ciele pod wpływem zbliżonego naelektryzowanego przedmiotu, bez dotykania go
- Wyładowanie elektryczne
- gwałtowny przepływ ładunku między ciałami o różnym naelektryzowaniu, np. piorun lub iskra
- Jak zależy siła oddziaływania ładunków od odległości?
- im ładunki są dalej od siebie, tym siła oddziaływania jest mniejsza
Sprawdź się
1. Ładunki jednoimienne (np. + i +):
- odpychają się
- przyciągają się
- nie oddziałują
- łączą się
Pokaż odpowiedź
A. odpychają się — Jednoimienne się odpychają.
2. Podczas elektryzowania przez tarcie przemieszczają się:
- protony
- neutrony
- jądra
- elektrony
Pokaż odpowiedź
D. elektrony — Przemieszczają się elektrony.
3. Naelektryzowany balon przyciąga kawałki papieru dzięki:
- grawitacji
- magnetyzmowi
- ciśnieniu
- oddziaływaniu elektrycznemu
Pokaż odpowiedź
D. oddziaływaniu elektrycznemu — To oddziaływanie elektrostatyczne.
4. Listki naelektryzowanego elektroskopu rozchylają się, ponieważ:
- są bardzo ciężkie
- przyciąga je metalowa obudowa
- mają ładunki jednoimienne i się odpychają
- ogrzewa je przepływający prąd
Pokaż odpowiedź
C. mają ładunki jednoimienne i się odpychają — Oba listki mają ten sam znak ładunku, więc się odpychają.
5. Szklana pałeczka potarta jedwabiem naelektryzowała się dodatnio. Oznacza to, że jedwab:
- pozostał obojętny
- również jest naelektryzowany dodatnio
- naelektryzował się ujemnie
- stał się magnesem
Pokaż odpowiedź
C. naelektryzował się ujemnie — Elektrony przeszły ze szkła na jedwab, więc jedwab ma ładunek ujemny.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami