Optyka — światło
Fizyka, klasa 8 · Zjawiska optyczne
Najważniejsze w skrócie
Światło rozchodzi się prostoliniowo w jednorodnym ośrodku. Padając na przedmioty, może się odbijać, załamywać lub być pochłaniane. Prawo odbicia mówi, że kąt padania równa się kątowi odbicia.
Przy przejściu światła między ośrodkami (np. z powietrza do wody) następuje załamanie — zmiana kierunku promienia. Rozszczepienie światła białego w pryzmacie daje barwy tęczy. Soczewki skupiające i rozpraszające wykorzystuje się w okularach, lupach i aparatach.

Pojęcia
- Jak rozchodzi się światło?
- prostoliniowo w jednorodnym ośrodku
- Prawo odbicia
- kąt padania = kąt odbicia
- Załamanie światła
- zmiana kierunku przy przejściu do innego ośrodka
- Rozszczepienie światła
- rozdzielenie światła białego na barwy tęczy
- Rodzaje soczewek
- skupiające i rozpraszające
- Gdzie stosuje się soczewki?
- okulary, lupy, aparaty, mikroskopy
- Ognisko soczewki
- punkt, w którym soczewka skupiająca zbiera promienie równoległe do osi optycznej
- Ogniskowa
- odległość ogniska od środka soczewki, oznaczana literą f
- Prędkość światła w próżni
- około 300 000 km/s — nic nie porusza się szybciej
- Dlaczego widzimy barwy ciał?
- ciało odbija do naszych oczu tylko część barw światła białego, resztę pochłania
- Korekcja wad wzroku
- krótkowzroczność — soczewki rozpraszające, dalekowzroczność — soczewki skupiające
- Zwierciadło wklęsłe
- zwierciadło skupiające promienie równoległe w ognisku, np. w reflektorze lub teleskopie
Sprawdź się
1. W jednorodnym ośrodku światło rozchodzi się:
- po okręgu
- falami wodnymi
- chaotycznie
- prostoliniowo
Pokaż odpowiedź
D. prostoliniowo — Prostoliniowo.
2. Tęczę tłumaczy zjawisko:
- odbicia
- pochłaniania
- rozszczepienia światła
- drgań
Pokaż odpowiedź
C. rozszczepienia światła — Rozszczepienie światła białego.
3. Soczewka rozpraszająca jest po środku:
- grubsza
- płaska
- cieńsza
- matowa
Pokaż odpowiedź
C. cieńsza — Rozpraszająca jest cieńsza w środku.
4. Kąt padania mierzymy między promieniem padającym a:
- powierzchnią zwierciadła
- normalną, czyli prostą prostopadłą do powierzchni
- promieniem odbitym
- osią optyczną soczewki
Pokaż odpowiedź
B. normalną, czyli prostą prostopadłą do powierzchni — Kąty padania i odbicia liczy się zawsze od normalnej.
5. Zaćmienie Słońca zachodzi wtedy, gdy:
- Ziemia znajdzie się między Słońcem a Księżycem
- Księżyc znajdzie się między Słońcem a Ziemią
- Słońce przesłoni Księżyc
- Księżyc zaczyna świecić własnym światłem
Pokaż odpowiedź
B. Księżyc znajdzie się między Słońcem a Ziemią — Cień Księżyca pada wtedy na Ziemię — to dowód prostoliniowego biegu światła.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami