Optyka — światło

Fizyka, klasa 8 · Zjawiska optyczne

Najważniejsze w skrócie

Światło rozchodzi się prostoliniowo w jednorodnym ośrodku. Padając na przedmioty, może się odbijać, załamywać lub być pochłaniane. Prawo odbicia mówi, że kąt padania równa się kątowi odbicia.

Przy przejściu światła między ośrodkami (np. z powietrza do wody) następuje załamanie — zmiana kierunku promienia. Rozszczepienie światła białego w pryzmacie daje barwy tęczy. Soczewki skupiające i rozpraszające wykorzystuje się w okularach, lupach i aparatach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Pryzmat rozszczepiający światło
Pryzmat (Autor: PanSG, CC BY-SA 4.0, źródło)

Pojęcia

Jak rozchodzi się światło?
prostoliniowo w jednorodnym ośrodku
Prawo odbicia
kąt padania = kąt odbicia
Załamanie światła
zmiana kierunku przy przejściu do innego ośrodka
Rozszczepienie światła
rozdzielenie światła białego na barwy tęczy
Rodzaje soczewek
skupiające i rozpraszające
Gdzie stosuje się soczewki?
okulary, lupy, aparaty, mikroskopy
Ognisko soczewki
punkt, w którym soczewka skupiająca zbiera promienie równoległe do osi optycznej
Ogniskowa
odległość ogniska od środka soczewki, oznaczana literą f
Prędkość światła w próżni
około 300 000 km/s — nic nie porusza się szybciej
Dlaczego widzimy barwy ciał?
ciało odbija do naszych oczu tylko część barw światła białego, resztę pochłania
Korekcja wad wzroku
krótkowzroczność — soczewki rozpraszające, dalekowzroczność — soczewki skupiające
Zwierciadło wklęsłe
zwierciadło skupiające promienie równoległe w ognisku, np. w reflektorze lub teleskopie

Sprawdź się

1. W jednorodnym ośrodku światło rozchodzi się:

  1. po okręgu
  2. falami wodnymi
  3. chaotycznie
  4. prostoliniowo
Pokaż odpowiedź

D. prostoliniowo — Prostoliniowo.

2. Tęczę tłumaczy zjawisko:

  1. odbicia
  2. pochłaniania
  3. rozszczepienia światła
  4. drgań
Pokaż odpowiedź

C. rozszczepienia światła — Rozszczepienie światła białego.

3. Soczewka rozpraszająca jest po środku:

  1. grubsza
  2. płaska
  3. cieńsza
  4. matowa
Pokaż odpowiedź

C. cieńsza — Rozpraszająca jest cieńsza w środku.

4. Kąt padania mierzymy między promieniem padającym a:

  1. powierzchnią zwierciadła
  2. normalną, czyli prostą prostopadłą do powierzchni
  3. promieniem odbitym
  4. osią optyczną soczewki
Pokaż odpowiedź

B. normalną, czyli prostą prostopadłą do powierzchni — Kąty padania i odbicia liczy się zawsze od normalnej.

5. Zaćmienie Słońca zachodzi wtedy, gdy:

  1. Ziemia znajdzie się między Słońcem a Księżycem
  2. Księżyc znajdzie się między Słońcem a Ziemią
  3. Słońce przesłoni Księżyc
  4. Księżyc zaczyna świecić własnym światłem
Pokaż odpowiedź

B. Księżyc znajdzie się między Słońcem a Ziemią — Cień Księżyca pada wtedy na Ziemię — to dowód prostoliniowego biegu światła.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami