Krajobrazy Polski
Geografia, klasa 5 · Pasy rzeźby terenu
Najważniejsze w skrócie
Polska leży nad Morzem Bałtyckim, a jej krajobraz zmienia się z północy na południe w tzw. pasach rzeźby terenu. Od morza w głąb lądu są to: pas pobrzeży, pas pojezierzy, pas nizin, pas wyżyn, pas kotlin oraz pas gór na południu.
Na północy dominują niziny i pojezierza ukształtowane przez lodowiec (jeziora, moreny). W centrum rozciągają się rozległe niziny, a na południu wyżyny (np. Wyżyna Krakowsko-Częstochowska) oraz góry: Sudety i Karpaty z najwyższym szczytem Rysy (2499 m n.p.m.).

Pojęcia
- Pas pobrzeży
- Nizinny pas nad Morzem Bałtyckim — plaże, wydmy, mierzeje.
- Pojezierza
- Krajobraz z licznymi jeziorami polodowcowymi (np. Pojezierze Mazurskie).
- Rysy
- Najwyższy szczyt Polski — 2499 m n.p.m., w Tatrach.
- Nizina
- Obszar nisko położony (do 300 m n.p.m.), zwykle płaski.
- Wyżyna
- Obszar położony wyżej niż 300 m n.p.m., np. Wyżyna Krakowsko-Częstochowska.
- Morena
- Wzniesienie usypane z materiału niesionego przez lodowiec.
- Śnieżka
- Najwyższy szczyt Sudetów, leży w Karkonoszach.
- Babia Góra
- Najwyższy szczyt polskich Beskidów, 1725 m n.p.m.
- Łysica
- Najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich, ok. 612 m n.p.m.
- Ostaniec
- Samotna skała, która oparła się niszczeniu i wystaje ponad okolicę.
- Wydma
- Wzniesienie z piasku usypane przez wiatr, typowe dla wybrzeża.
- Klif
- Stromy brzeg morski podcinany przez fale.
Sprawdź się
1. Jaki jest najwyższy szczyt Polski?
- Śnieżka
- Giewont
- Łysica
- Rysy
Pokaż odpowiedź
D. Rysy — Rysy (2499 m n.p.m.) w Tatrach to najwyższy szczyt Polski.
2. Obszar poniżej 300 m n.p.m. to:
- wyżyna
- góry
- pogórze
- nizina
Pokaż odpowiedź
D. nizina — Obszary do 300 m nad poziomem morza to niziny. Wyżyny zaczynają się dopiero powyżej tej granicy.
3. Ruchome wydmy chroni park narodowy:
- Słowiński
- Biebrzański
- Ojcowski
- Kampinoski
Pokaż odpowiedź
A. Słowiński — Słowiński Park Narodowy słynie z wędrujących wydm koło Łeby.
4. Który krajobraz Polski powstał w wyniku działalności człowieka?
- Wysokogórski
- Wielkomiejski
- Nadmorski
- Bagienno-leśny
Pokaż odpowiedź
B. Wielkomiejski — Krajobraz miejski i przemysłowy tworzy człowiek.
5. Regionalna odmiana języka polskiego używana na danym obszarze to ___.
- folklor
- skansen
- gwara
- region
Pokaż odpowiedź
C. gwara — Gwarą posługują się mieszkańcy jednego regionu, na przykład Podhala lub Kurpi.
Więcej pytań — razem 64 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami