Krajobrazy Polski

Geografia, klasa 5 · Pasy rzeźby terenu

Najważniejsze w skrócie

Polska leży nad Morzem Bałtyckim, a jej krajobraz zmienia się z północy na południe w tzw. pasach rzeźby terenu. Od morza w głąb lądu są to: pas pobrzeży, pas pojezierzy, pas nizin, pas wyżyn, pas kotlin oraz pas gór na południu.

Na północy dominują niziny i pojezierza ukształtowane przez lodowiec (jeziora, moreny). W centrum rozciągają się rozległe niziny, a na południu wyżyny (np. Wyżyna Krakowsko-Częstochowska) oraz góry: Sudety i Karpaty z najwyższym szczytem Rysy (2499 m n.p.m.).

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Jeziora i lasy Pojezierza Mazurskiego z lotu ptaka
Pojezierze Mazurskie (Autor: Mkulikowski, CC BY-SA 4.0, źródło)

Pojęcia

Pas pobrzeży
Nizinny pas nad Morzem Bałtyckim — plaże, wydmy, mierzeje.
Pojezierza
Krajobraz z licznymi jeziorami polodowcowymi (np. Pojezierze Mazurskie).
Rysy
Najwyższy szczyt Polski — 2499 m n.p.m., w Tatrach.
Nizina
Obszar nisko położony (do 300 m n.p.m.), zwykle płaski.
Wyżyna
Obszar położony wyżej niż 300 m n.p.m., np. Wyżyna Krakowsko-Częstochowska.
Morena
Wzniesienie usypane z materiału niesionego przez lodowiec.
Śnieżka
Najwyższy szczyt Sudetów, leży w Karkonoszach.
Babia Góra
Najwyższy szczyt polskich Beskidów, 1725 m n.p.m.
Łysica
Najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich, ok. 612 m n.p.m.
Ostaniec
Samotna skała, która oparła się niszczeniu i wystaje ponad okolicę.
Wydma
Wzniesienie z piasku usypane przez wiatr, typowe dla wybrzeża.
Klif
Stromy brzeg morski podcinany przez fale.

Sprawdź się

1. Jaki jest najwyższy szczyt Polski?

  1. Śnieżka
  2. Giewont
  3. Łysica
  4. Rysy
Pokaż odpowiedź

D. Rysy — Rysy (2499 m n.p.m.) w Tatrach to najwyższy szczyt Polski.

2. Obszar poniżej 300 m n.p.m. to:

  1. wyżyna
  2. góry
  3. pogórze
  4. nizina
Pokaż odpowiedź

D. nizina — Obszary do 300 m nad poziomem morza to niziny. Wyżyny zaczynają się dopiero powyżej tej granicy.

3. Ruchome wydmy chroni park narodowy:

  1. Słowiński
  2. Biebrzański
  3. Ojcowski
  4. Kampinoski
Pokaż odpowiedź

A. Słowiński — Słowiński Park Narodowy słynie z wędrujących wydm koło Łeby.

4. Który krajobraz Polski powstał w wyniku działalności człowieka?

  1. Wysokogórski
  2. Wielkomiejski
  3. Nadmorski
  4. Bagienno-leśny
Pokaż odpowiedź

B. Wielkomiejski — Krajobraz miejski i przemysłowy tworzy człowiek.

5. Regionalna odmiana języka polskiego używana na danym obszarze to ___.

  1. folklor
  2. skansen
  3. gwara
  4. region
Pokaż odpowiedź

C. gwara — Gwarą posługują się mieszkańcy jednego regionu, na przykład Podhala lub Kurpi.

Więcej pytań — razem 64 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami