Lądy i oceany
Geografia, klasa 5 · Ziemia
Najważniejsze w skrócie
Powierzchnia Ziemi dzieli się na lądy i wody. Wody zajmują około 71 procent powierzchni globu, dlatego naszą planetę nazywa się Błękitną Planetą. Największe obszary wody to oceany: Spokojny (Pacyfik) — największy i najgłębszy, Atlantycki, Indyjski, Południowy i Arktyczny.
Lądy tworzy siedem kontynentów: Azja (największa), Afryka, Ameryka Północna, Ameryka Południowa, Antarktyda, Europa i Australia (najmniejsza). Kontynenty połączone jednym lądem, jak Europa i Azja, tworzą wspólnie Eurazję. Położenie punktu na Ziemi określamy dzięki siatce współrzędnych: równoleżniki biegną równolegle do równika i wyznaczają szerokość geograficzną, a południki łączą bieguny i wyznaczają długość geograficzną. Równik dzieli Ziemię na półkulę północną i południową, a południk zerowy z Greenwich — na wschodnią i zachodnią.

Pojęcia
- Ile procent Ziemi zajmują wody?
- Około 71 procent.
- Największy ocean
- Ocean Spokojny (Pacyfik).
- Oceany Ziemi
- Spokojny, Atlantycki, Indyjski, Południowy, Arktyczny.
- Liczba kontynentów
- Siedem.
- Największy kontynent
- Azja.
- Najmniejszy kontynent
- Australia.
- Eurazja
- Wspólny ląd Europy i Azji.
- Półkule Ziemi
- Północna i południowa — rozdziela je równik.
- Południk zerowy
- Południk przechodzący przez Greenwich.
- Siatka geograficzna
- Układ południków i równoleżników na mapie.
- Rów Mariański
- Najgłębsze miejsce na Ziemi, na Oceanie Spokojnym.
- Bieguny
- Punkty, w których zbiegają się wszystkie południki.
Sprawdź się
1. Ile procent powierzchni Ziemi zajmują wody?
- Około 71%
- Około 50%
- Około 29%
- Około 90%
Pokaż odpowiedź
A. Około 71% — Stąd nazwa Błękitna Planeta.
2. Który kontynent jest najmniejszy?
- Australia
- Europa
- Antarktyda
- Ameryka Południowa
Pokaż odpowiedź
A. Australia — Najmniejszy kontynent to Australia, będąca zarazem wielką wyspą. Europa jest od niej większa, choć też niewielka.
3. Który kontynent pokrywa gruby lądolód?
- Antarktyda
- Australia
- Afryka
- Grenlandia
Pokaż odpowiedź
A. Antarktyda — Jest najzimniejszym miejscem na Ziemi.
4. Co to jest siatka geograficzna?
- Układ południków i równoleżników na mapie
- Siatka dróg
- Rysunek gór
- Podział mapy świata na państwa i kontynenty
Pokaż odpowiedź
A. Układ południków i równoleżników na mapie — Pozwala określić położenie każdego punktu.
5. Na jakiej szerokości geograficznej leżą koła podbiegunowe?
- 23,5 stopnia
- 45 stopni
- 66,5 stopnia
- 15 stopni
Pokaż odpowiedź
C. 66,5 stopnia — Za kołami podbiegunowymi występują dzień polarny i noc polarna.
Więcej pytań — razem 66 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami