Lądy i oceany

Geografia, klasa 5 · Ziemia

Najważniejsze w skrócie

Powierzchnia Ziemi dzieli się na lądy i wody. Wody zajmują około 71 procent powierzchni globu, dlatego naszą planetę nazywa się Błękitną Planetą. Największe obszary wody to oceany: Spokojny (Pacyfik) — największy i najgłębszy, Atlantycki, Indyjski, Południowy i Arktyczny.

Lądy tworzy siedem kontynentów: Azja (największa), Afryka, Ameryka Północna, Ameryka Południowa, Antarktyda, Europa i Australia (najmniejsza). Kontynenty połączone jednym lądem, jak Europa i Azja, tworzą wspólnie Eurazję. Położenie punktu na Ziemi określamy dzięki siatce współrzędnych: równoleżniki biegną równolegle do równika i wyznaczają szerokość geograficzną, a południki łączą bieguny i wyznaczają długość geograficzną. Równik dzieli Ziemię na półkulę północną i południową, a południk zerowy z Greenwich — na wschodnią i zachodnią.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Ziemia widziana z kosmosu
Ziemia — lądy i oceany (Autor: EUMETSAT, Attribution, źródło)

Pojęcia

Ile procent Ziemi zajmują wody?
Około 71 procent.
Największy ocean
Ocean Spokojny (Pacyfik).
Oceany Ziemi
Spokojny, Atlantycki, Indyjski, Południowy, Arktyczny.
Liczba kontynentów
Siedem.
Największy kontynent
Azja.
Najmniejszy kontynent
Australia.
Eurazja
Wspólny ląd Europy i Azji.
Półkule Ziemi
Północna i południowa — rozdziela je równik.
Południk zerowy
Południk przechodzący przez Greenwich.
Siatka geograficzna
Układ południków i równoleżników na mapie.
Rów Mariański
Najgłębsze miejsce na Ziemi, na Oceanie Spokojnym.
Bieguny
Punkty, w których zbiegają się wszystkie południki.

Sprawdź się

1. Ile procent powierzchni Ziemi zajmują wody?

  1. Około 71%
  2. Około 50%
  3. Około 29%
  4. Około 90%
Pokaż odpowiedź

A. Około 71% — Stąd nazwa Błękitna Planeta.

2. Który kontynent jest najmniejszy?

  1. Australia
  2. Europa
  3. Antarktyda
  4. Ameryka Południowa
Pokaż odpowiedź

A. Australia — Najmniejszy kontynent to Australia, będąca zarazem wielką wyspą. Europa jest od niej większa, choć też niewielka.

3. Który kontynent pokrywa gruby lądolód?

  1. Antarktyda
  2. Australia
  3. Afryka
  4. Grenlandia
Pokaż odpowiedź

A. Antarktyda — Jest najzimniejszym miejscem na Ziemi.

4. Co to jest siatka geograficzna?

  1. Układ południków i równoleżników na mapie
  2. Siatka dróg
  3. Rysunek gór
  4. Podział mapy świata na państwa i kontynenty
Pokaż odpowiedź

A. Układ południków i równoleżników na mapie — Pozwala określić położenie każdego punktu.

5. Na jakiej szerokości geograficznej leżą koła podbiegunowe?

  1. 23,5 stopnia
  2. 45 stopni
  3. 66,5 stopnia
  4. 15 stopni
Pokaż odpowiedź

C. 66,5 stopnia — Za kołami podbiegunowymi występują dzień polarny i noc polarna.

Więcej pytań — razem 66 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami