Plan i skala

Plan to rysunek niewielkiego obszaru widzianego z góry, wykonany w pomniejszeniu. Aby wiedzieć, o ile obraz jest pomniejszony, podaje się skalę. Skala liczbowa 1 : 10 000 oznacza, że jeden centymetr na planie odpowiada 10 000 centymetrom, czyli 100 metrom w terenie. Skala mianowana zapisuje to słowami (1 cm — 100 m), a skala liniowa to podziałka, na której odległość odczytujemy linijką.

Im mniejsza liczba po prawej stronie skali, tym mapa jest dokładniejsza i pokazuje mniejszy obszar. Plan miasta w skali 1 : 10 000 jest dużo szczegółowszy niż mapa Polski w skali 1 : 2 000 000. Żeby obliczyć rzeczywistą odległość, mierzymy odcinek na mapie i mnożymy go przez mianownik skali. Odwrotnie: znając odległość w terenie, dzielimy ją przez mianownik i otrzymujemy długość na mapie.

Plan

Rysunek niewielkiego obszaru widzianego z góry, w pomniejszeniu.

Skala

Informacja, ile razy obraz na mapie jest pomniejszony.

Skala liczbowa

Zapis w postaci ułamka, np. 1 : 10 000.

Skala mianowana

Zapis słowny, np. 1 cm — 100 m.

Skala liniowa

Podziałka, na której odległość mierzy się linijką.

Co oznacza 1 : 10 000?

1 cm na planie to 10 000 cm, czyli 100 m w terenie.

Mapa wielkoskalowa

Mała liczba w mianowniku — duża dokładność, mały obszar.

Mapa małoskalowa

Duża liczba w mianowniku — mała dokładność, duży obszar.

Jak obliczyć odległość w terenie?

Odległość z mapy pomnożyć przez mianownik skali.

Jak obliczyć odległość na mapie?

Odległość w terenie podzielić przez mianownik skali.

Znak umowny

Umowny symbol na mapie, np. sygnatura szkoły albo mostu.

Rzut z góry

Widok obiektu od góry, stosowany na planach i mapach.

1. Co to jest skala mapy?

1. Informacja, ile razy obraz jest pomniejszony
2. Wysokość terenu
3. Kierunek północy
4. Liczba znaków umownych umieszczonych w legendzie

2. Czym jest skala mianowana?

1. Zapisem słownym, np. 1 cm — 100 m
2. Ułamkiem
3. Podziałką z linijką narysowaną na mapie
4. Legendą mapy

3. Do czego służy legenda mapy?

1. Objaśnia znaczenie znaków
2. Podaje datę i miejsce wydania
3. Wskazuje północ
4. Podaje skalę

4. Który zapis to skala liczbowa?

1. 1 : 25 000
2. 1 cm — 250 m
3. Podziałka z linijką
4. Legenda ze znakami

5. Na mapie w skali 1 : 1 000 000 odległość między Inowrocławiem a Łodzią wynosi 14 cm, czyli w terenie ___.

1. 14 km
2. 140 km
3. 1400 km
4. 1,4 km