Alpy — góry i turystyka

Geografia, klasa 6 · Europa

Najważniejsze w skrócie

Alpy to najwyższe góry Europy, ciągnące się przez osiem państw — od Francji przez Szwajcarię i Austrię po Słowenię. Powstały stosunkowo niedawno w wyniku zderzenia płyt litosfery, dlatego mają ostre szczyty i strome stoki. Najwyższy z nich, Mont Blanc, mierzy 4808 metrów. Wysoko w górach leżą wieczne śniegi i lodowce, a doliny wyżłobione przez dawne lodowce mają charakterystyczny kształt litery U.

W Alpach obowiązuje piętrowy układ roślinności, a klimat zmienia się z wysokością. Mieszkańcy od wieków zajmowali się pasterstwem, wypasając bydło na halach i wyrabiając sery. Dziś podstawą gospodarki jest turystyka: zimą narciarska, latem piesza i rowerowa. Rozwój ośrodków przynosi dochody, ale też problemy — wycinanie lasów pod stoki zwiększa zagrożenie lawinami, a tłumy turystów obciążają środowisko. Alpy dostarczają również energii: górskie rzeki napędzają liczne elektrownie wodne.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Ośnieżone szczyty Alp
Alpy (Autor: Jacques Descloitres, MODIS Rapid Response Team, NASA/GSFC, Public domain, źródło)

Pojęcia

Łańcuch alpejski
Najwyższe góry Europy, przez osiem państw.
Mont Blanc
Najwyższy szczyt Alp — 4808 m n.p.m.
Jak powstały Alpy?
W wyniku zderzenia płyt litosfery.
Dolina U-kształtna
Dolina wyżłobiona przez lodowiec.
Wieczne śniegi
Śnieg utrzymujący się przez cały rok wysoko w górach.
Piętrowość klimatyczno-roślinna
Zmiana klimatu i roślinności wraz z wysokością.
Pasterstwo alpejskie
Wypas bydła na halach i wyrób serów.
Turystyka zimowa
Narciarstwo i snowboard w ośrodkach górskich.
Lawina
Gwałtowne zsuwanie się mas śniegu ze stoku.
Elektrownia wodna
Zakład wytwarzający prąd z energii płynącej wody.
Państwa alpejskie
Francja, Szwajcaria, Austria, Włochy, Niemcy, Słowenia.
Przełęcz
Obniżenie w grzbiecie górskim ułatwiające przejście.

Sprawdź się

1. Które góry są najwyższe w Europie?

  1. Alpy
  2. Karpaty
  3. Pireneje
  4. Sudety
Pokaż odpowiedź

A. Alpy — Ciągną się przez osiem państw.

2. Jaki kształt mają doliny wyżłobione przez lodowce?

  1. Litery U
  2. Litery V
  3. Litery L
  4. Okręgu
Pokaż odpowiedź

A. Litery U — Rzeki żłobią doliny w kształcie litery V.

3. Dlaczego wycinanie lasów w Alpach jest groźne?

  1. Zwiększa zagrożenie lawinami
  2. Powoduje susze
  3. Powoduje trzęsienia ziemi
  4. Zwiększa opady
Pokaż odpowiedź

A. Zwiększa zagrożenie lawinami — Las hamuje ruszający się śnieg.

4. Czym jest przełęcz?

  1. Obniżeniem w grzbiecie górskim
  2. Szczytem
  3. Doliną rzeczną
  4. Jaskinią
Pokaż odpowiedź

A. Obniżeniem w grzbiecie górskim — Ułatwia przejście przez góry.

5. Wiatr fen jest:

  1. zimny i wilgotny
  2. ciepły i suchy
  3. stały i słaby
  4. mroźny
Pokaż odpowiedź

B. ciepły i suchy — Ogrzewa się przy opadaniu po stoku.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami