Alpy — góry i turystyka
Geografia, klasa 6 · Europa
Najważniejsze w skrócie
Alpy to najwyższe góry Europy, ciągnące się przez osiem państw — od Francji przez Szwajcarię i Austrię po Słowenię. Powstały stosunkowo niedawno w wyniku zderzenia płyt litosfery, dlatego mają ostre szczyty i strome stoki. Najwyższy z nich, Mont Blanc, mierzy 4808 metrów. Wysoko w górach leżą wieczne śniegi i lodowce, a doliny wyżłobione przez dawne lodowce mają charakterystyczny kształt litery U.
W Alpach obowiązuje piętrowy układ roślinności, a klimat zmienia się z wysokością. Mieszkańcy od wieków zajmowali się pasterstwem, wypasając bydło na halach i wyrabiając sery. Dziś podstawą gospodarki jest turystyka: zimą narciarska, latem piesza i rowerowa. Rozwój ośrodków przynosi dochody, ale też problemy — wycinanie lasów pod stoki zwiększa zagrożenie lawinami, a tłumy turystów obciążają środowisko. Alpy dostarczają również energii: górskie rzeki napędzają liczne elektrownie wodne.

Pojęcia
- Łańcuch alpejski
- Najwyższe góry Europy, przez osiem państw.
- Mont Blanc
- Najwyższy szczyt Alp — 4808 m n.p.m.
- Jak powstały Alpy?
- W wyniku zderzenia płyt litosfery.
- Dolina U-kształtna
- Dolina wyżłobiona przez lodowiec.
- Wieczne śniegi
- Śnieg utrzymujący się przez cały rok wysoko w górach.
- Piętrowość klimatyczno-roślinna
- Zmiana klimatu i roślinności wraz z wysokością.
- Pasterstwo alpejskie
- Wypas bydła na halach i wyrób serów.
- Turystyka zimowa
- Narciarstwo i snowboard w ośrodkach górskich.
- Lawina
- Gwałtowne zsuwanie się mas śniegu ze stoku.
- Elektrownia wodna
- Zakład wytwarzający prąd z energii płynącej wody.
- Państwa alpejskie
- Francja, Szwajcaria, Austria, Włochy, Niemcy, Słowenia.
- Przełęcz
- Obniżenie w grzbiecie górskim ułatwiające przejście.
Sprawdź się
1. Które góry są najwyższe w Europie?
- Alpy
- Karpaty
- Pireneje
- Sudety
Pokaż odpowiedź
A. Alpy — Ciągną się przez osiem państw.
2. Jaki kształt mają doliny wyżłobione przez lodowce?
- Litery U
- Litery V
- Litery L
- Okręgu
Pokaż odpowiedź
A. Litery U — Rzeki żłobią doliny w kształcie litery V.
3. Dlaczego wycinanie lasów w Alpach jest groźne?
- Zwiększa zagrożenie lawinami
- Powoduje susze
- Powoduje trzęsienia ziemi
- Zwiększa opady
Pokaż odpowiedź
A. Zwiększa zagrożenie lawinami — Las hamuje ruszający się śnieg.
4. Czym jest przełęcz?
- Obniżeniem w grzbiecie górskim
- Szczytem
- Doliną rzeczną
- Jaskinią
Pokaż odpowiedź
A. Obniżeniem w grzbiecie górskim — Ułatwia przejście przez góry.
5. Wiatr fen jest:
- zimny i wilgotny
- ciepły i suchy
- stały i słaby
- mroźny
Pokaż odpowiedź
B. ciepły i suchy — Ogrzewa się przy opadaniu po stoku.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami