Islandia — kraina ognia i lodu

Geografia, klasa 6 · Europa

Najważniejsze w skrócie

Islandia leży na Oceanie Atlantyckim, tuż pod kołem podbiegunowym, na granicy dwóch płyt litosfery. Płyty te rozsuwają się, a przez powstające szczeliny wydostaje się magma — dlatego wyspa jest jednym z najbardziej aktywnych wulkanicznie miejsc na Ziemi. Obok wulkanów spotkamy tam gorące źródła, bulgoczące błotne kotły i gejzery — fontanny wrzącej wody wyrzucane w regularnych odstępach.

Drugim żywiołem wyspy jest lód: lodowce pokrywają około jednej dziesiątej jej powierzchni, a największy z nich, Vatnajökull, jest najrozleglejszym lodowcem Europy. Mimo położenia na północy klimat łagodzi ciepły prąd morski, więc zimy nie są bardzo mrozne. Islandczycy sprytnie wykorzystują energię wnętrza Ziemi: gorąca woda ogrzewa domy i baseny, a elektrownie geotermalne i wodne dają niemal cały prąd w kraju. Gospodarka opiera się też na rybołówstwie i turystyce.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Krajobraz Islandii
Islandia (Autor: Przemek Pietrak, CC BY-SA 3.0, źródło)

Pojęcia

Położenie Islandii
Wyspa na Atlantyku, tuż pod kołem podbiegunowym.
Dlaczego Islandia jest wulkaniczna?
Leży na granicy rozsuwających się płyt litosfery.
Gejzer
Źródło wyrzucające fontannę gorącej wody i pary.
Energia geotermalna
Energia ciepła wnętrza Ziemi.
Vatnajökull
Największy lodowiec Europy, na Islandii.
Lodowiec
Wielka masa lodu powstała ze sprasowanego śniegu.
Gorące źródła
Wypływy wody podgrzanej ciepłem Ziemi.
Prąd morski przy Islandii
Ciepły prąd łagodzi klimat wyspy.
Gospodarka Islandii
Rybołówstwo, turystyka, energetyka geotermalna.
Stolica Islandii
Reykjavik.
Płyty litosfery
Ruchome fragmenty skorupy ziemskiej.
Zorza polarna
Świetlne zjawisko na niebie w obszarach podbiegunowych.

Sprawdź się

1. Gdzie leży Islandia?

  1. Na Oceanie Atlantyckim, pod kołem podbiegunowym
  2. Na Morzu Śródziemnym
  3. Na Bałtyku
  4. Na Oceanie Spokojnym
Pokaż odpowiedź

A. Na Oceanie Atlantyckim, pod kołem podbiegunowym — Islandia to wyspa na Oceanie Atlantyckim, tuż pod kołem podbiegunowym. Morze Śródziemne leży kilka tysięcy kilometrów na południe.

2. Czym jest energia geotermalna?

  1. Energią ciepła wnętrza Ziemi
  2. Energią wiatru
  3. Energią słońca
  4. Energią pływów
Pokaż odpowiedź

A. Energią ciepła wnętrza Ziemi — Energia geotermalna pochodzi z ciepła wnętrza Ziemi i ogrzewa islandzkie domy. Energia wiatru bierze się z ruchu powietrza, nie spod ziemi.

3. Skąd Islandia czerpie prąd?

  1. Z elektrowni geotermalnych i wodnych
  2. Z elektrowni węglowych
  3. Z elektrowni jądrowych
  4. Z importu
Pokaż odpowiedź

A. Z elektrowni geotermalnych i wodnych — To energia niemal w całości odnawialna.

4. Do czego Islandczycy wykorzystują gorącą wodę?

  1. Do ogrzewania domów i basenów
  2. Do produkcji cementu
  3. Do nawadniania pustyń
  4. Do chłodzenia lodowców
Pokaż odpowiedź

A. Do ogrzewania domów i basenów — Płynie rurami wprost ze źródeł.

5. Gejzer to:

  1. wulkan błotny
  2. gorące źródło wyrzucające wodę i parę
  3. jezioro polodowcowe
  4. wodospad
Pokaż odpowiedź

B. gorące źródło wyrzucające wodę i parę — Gejzer to gorące źródło, które okresowo wyrzuca wodę i parę. Wulkan błotny wyrzuca błoto, a nie wrzątek.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami